Bài viết này sẽ đề cập về
quá tŕnh thành lập của Văn Đàn Đồng Tâm. Sự khởi đầu, th́ cũng tương tự
như bao nhóm văn hay thơ khác, một nhóm người có đam mê văn chương quây
quần với nhau. Họ trao đổi văn chương, họ t́m sự đồng cảm trong những đề
tài văn chương, hay những nhu cầu, hoặc những ước vọng chung để kết hợp
với nhau.
Tôi, Việt Hải, quen anh Tạ
Xuân Thạc (TXT) vào những năm đầu thập niên 90 qua bạn bè từ Houston. Khi
anh TXT có dịp sang Los Angeles chơi th́ bạn bè rủ anh em chúng tôi tham
dự buổi họp của những nhóm thương mại như AM Way, Quixtar, AL Williams,...
theo hệ thống MLM (Multi-Level Marketing Network). Thế là hai anh em quen
nhau, dù mỗi người có nghề nghiệp riêng, và rồi cả hai cũng không đi theo
đề nghị của bè bạn về các nhóm MLMs mà giữ t́nh bạn thân thiết với nhau.
Về sau này, anh TXT mở ra
nhóm văn "Mở Rộng Ṿng Tay" có Bùi Ngọc (Hoa Kỳ), Hoàng Ngọc Lễ (Thuy Sĩ)
và Tâm Thanh (Na Uy). Riêng VH th́ cộng tác với vài nhóm văn như Nam Phong,
Tây Ninh, Ninh Ḥa v.v. Khi anh TXT gợi ư để VH về cùng nhau hợp tác
trong một nhóm văn. VH nhận lời gia nhập, khi bắt đầu chỉ có 3 người là
anh TXT, VH và nhà văn Doăn Quốc Sỹ là niên trưởng cố vấn. Nhóm văn này
được đặt tên Đồng Tâm gồm vài chị em cũ của nhóm Mở Rộng Ṿng Tay và các
thân hữu mới mà VH giới thiệu vào. Thế rồi nhóm lấy dịp lễ Độc Lập 2005 ra
mắt sách Đồng Tâm 1 và cũng là ngày sinh nhật của nhóm hằng năm. Các tác
giả thành viên quyển Đồng Tâm số 1 đă có sự đóng góp của Giáo sư Nguyễn
Thanh Liêm, Mạc Phương Đ́nh, Dương Viết Điền, Diệp Minh Nguyệt, Hạo Nhiên
Nguyễn Tấn Ích, Hồng Vũ Lan Nhi, Lê Kim Anh, Lê Phạm Kim Phượng, Lê Ngọc
Trùng Dương, Tôn Thất Phú Sĩ, Tăng Đức Sơn, Vũ Duy Toại, Đào Anh Dũng,
Hoàng Huy Giang, Hoàng Thy, Hương Kiều Loan, Nguyễn Tuấn, Hiếu Anh,...
Hằng năm nhóm Đồng Tâm cho ấn hành 2 tuyển tập, một vào dịp mùa Xuân Tết
Nguyên Đán, một vào mùa Hè, dịp Lễ Độc Lập (July - 4 ) của Hoa Kỳ.
Vào Mùa hè, nhân dịp lễ Độc
lập Hoa Kỳ (4 tháng 7 của năm 2005), nhóm Đồng Tâm ra mắt sách tại Trung
Tâm Việt Mỹ (Vietnamese American Community Center) 9530 Antoine Drive –
Houston, Texas và đă gặt hái thành quả khá thành công. Điều này dẫn đến
quyển Đồng Tâm số 2, lúc này lại có thêm nhiều thành viên khác nữa gia
nhập như thư họa sư Vũ Hối, các nhà thơ văn Đàm Trung Phán, Hạnh Thảo, Bùi
Ngọc, Linh Vang, Nguyễn Ninh Thuận, Vương Trùng Dương, Y Thy Vơ Phú,...
Những cuốn sau danh sách thêm nhiều người hơn, số tác giả hội viên mới
thường trội hơn số người bận rộn ít sinh hoạt với nhóm.
Từ Tuyển tập Đồng Tâm
quyển số 3 th́ nhóm Đồng Tâm được cải danh là Văn Đàn Đồng Tâm (VĐĐT).
Đến giai đoạn này th́ VĐĐT đă có trang nhà (website) riêng do nhà văn
Phong Vũ cũng là thành viên Đồng Tâm lập ra. Như vậy là trang nhà Đồng Tâm
đă chính thức hoạt động. Cũng cần nói thêm rằng trước khi nhà văn Phong Vũ
thành lập trang nhà Đồng Tâm th́ các trang nhà Thời Nay Online, Cali
Weekly, Saigongate đều mở rộng ṿng tay tiếp nhận bài vở của VĐĐT gửi tới
và cho đăng tải rộng răi. http://www.vienxumagazine.com/dongtam.htm

H́nh: Việt
Hải, Doăn Quốc Sỹ, Trần Thanh Hiệp, Tạ Xuân Thạc
Rồi forum VĐĐT để liên lạc
nội bộ cũng được thành h́nh. Khi niên trưởng Trần Thanh Hiệp (TTH) tại
Paris, Pháp Quốc gia nhập vào VĐĐT, ông kể lại thuở ban đầu ông cùng các
nhà thơ văn Doăn Quốc Sỹ (DQS), Mai Thảo, Nguyễn Sỹ Tế, Thanh Tâm Tuyền,
Tô Thùy Yên, và các họa sĩ Ngoc Dũng, Duy Thanh thành lập nhóm Sáng Tạo,
nhằm mục đích đem một sinh khí mới mẻ về văn thơ cho nền văn học thuở ấy,
mà điển h́nh qua những cây bút hoạt động tích cực như Mai Thảo, Thanh Tâm
Tuyền, Doăn Quốc Sỹ.
Văn đàn Đồng Tâm th́ ngoài
việc hoạt động văn hoá c̣n hướng về mặt xă hội; bởi v́ văn hoá và xă hội
thường thường đi đôi với nhau:
1.- Về văn hoá:
VĐĐT tại hải ngoại có vẻ
khó khăn hơn, v́ tại nơi đây ngôn ngữ tại mỗi địa phương khắp nơi đă ảnh
hưởng lớn đến đời sống của mỗi gia đ́nh và của từng cá nhân nơi họ định cư.
Do vậy, văn chương cần được khuyến khích tiếp tục, cần sự nối tiếp, và
rằng nhu cầu đem sự xích gần các thế hệ văn chương cao niên như Doăn Quốc
Sỹ, Trần Thanh Hiệp, Lê Hữu Mục, Nguyễn Thanh Liêm, Vũ Hối, Tạ Xuân Thạc,
xuống gần gũi với thế hệ rất trẻ mà ngay thời điểm mốc 75, có em mới được
3, 2 hay 1 tuổi hoặc chưa sinh ra đời. Các em ra xứ ngoài hay sinh trưởng
ở xứ người phải học tiếng địa phương ngay khi c̣n trẻ. Thậm chí có những
em nói và viết chữ xứ người (Mỹ, Pháp, Na Uy, Đức v.v) dễ hơn nói và viết
chữ Việt. Cho nên VĐĐT muốn sẽ là người đồng hành, sánh bước với các anh
chị em đó với ước mong là được chia sẻ và thông cảm, khuyến khích những
người trẻ cố giữ lấy một chút vốn liếng văn hóa Việt từ quê Mẹ thân yêu,
mà các thế hệ trước đă v́ hoàn cảnh đại hoạ CS họ phải tủi nhục bỏ nước
lưu vong mà vẫn c̣n trân quư mang theo.
2.- Về Xă hội:
Biết bao nhiêu là cảnh khổ
khắp nơi nhiều chốn, ở quê nhà cũng có mà ở khắp nơi cũng nhiều, do chiến
tranh hay biến động v́ thiên tai băo lụt khiến nhiều người lâm vào cảnh cơ
hàn khốn khó. Nhiều cơ quan đoàn thể đă đứng ra làm việc thiện, cứu giúp
và xoa dịu phần nào vết thương nhân loại. Làm công việc này phải kể đến
hội “Dalat University Alumni Charitable Trust” (DUACT) của cựu Sinh Viên
Đại Học Đà Lạt, mà trụ sở chính (Headquaters) tại 13144 Exsex Drive,
Cerritos, CA 90703. DUACT chi nhánh tại Houston mà do anh Trần Trí làm Chủ
tịch, thỉnh thoảng có tổ chức những buổi gây quỹ để làm việc thiên nguyện
giúp những em nhỏ bụi đời ở quê nhà, hay cấp những học bổng cho các em
hiếu học nghèo khó không đủ tài chánh để tiếp tục học nên người hữu dụng.
DUACT c̣n giúp đỡ những nạn nhân thiên tai băo lụt, chẳng những ở quê nhà
mà ngay cả tại địa phương Hoa Kỳ nơi chúng ta đang sinh sống, chẳng hạn
như các nạn nhân băo Katrina và Rita năm 2005 đă gieo kinh hoàng cho hai
tiểu bang Lousianna và Texas v.v. Trong việc làm thiện nguyện cuả DUACT
này, anh chủ tịch Trần Trí đă mời Giáo sư cố vấn của Đồng Tâm xin ông
cũng làm cố vấn cho công việc làm của DUACT bằng cách kêu gọi đồng hương
mở rộng ṿng tay giúp nhiều tài chánh cho DUACT để hội có thể làm được
nhiều việc bác ái hơn nữa. Giáo sư DQS cố vấn, đă hoan hỷ đồng ư khuyến
khích nhóm DUACT - và cả nhóm ĐT của ông hăy đóng góp tích cực với nhóm
DUACT - với hết khả năng của ḿnh.
Thế nên ĐT hoạt động không chỉ thuần tuư văn hoá mà gồm cả
văn hóa và xă hội nữa, và hai công việc phải song hành.
Như vậy, VĐĐT không những chỉ có mục đích ôm ấp một hoài
băo khuyến khích những cây bút trẻ hăy thường xuyên viết văn, anh chị em
Đồng Tâm cùng sinh hoạt b́nh thường để cùng nâng đỡ nhau, mà c̣n khuyến
khích tuổi trẻ dấn thân nên tham gia vào các nghĩa vụ xă hội. Những bạn
trẻ sẽ được khuyến khích ghi danh vào "những cây bút nối tiếp" mà Tuyển
Tập Đồng Tâm quyển số 5 sẽ có dịp đề cao họ. Bởi v́ những cây viết trẻ
tuổi này sẽ viết về những ǵ họ suy nghĩ trong tác phẩm Đồng Tâm # 5 sẽ
được xuất bản và phát hành vào mùa Hè năm 2007. Song song bên cạnh đó anh
chị em Đồng Tâm cũng thực hiện những tuyển tập ghi nhớ sự đóng góp của
những nhà văn đi trước, những ng̣i bút cao niên như Doăn Quốc Sỹ, Thinh
Quang hay những nhà văn cao niên khác là những dự án tạo thành thông lệ để
Đồng Tâm mang sắc thái ân nghĩa văn học truyền thống.
Tuổi hoàng hôn dầy dặn kinh nghiệm trường đời, những ng̣i
bút cao niên đă xây dựng đời sống qua nhiều kinh nghiệm văn chương. Trong
khi tuổi trẻ là hy vọng, là ước mơ, là tương lai của thế hệ ngày mai. Tuổi
cao niên và tuổi trẻ đến với nhau qua gia tài văn học chữ nghĩa Việt Nam
bằng niềm tin cảm thông, bằng những ư nghĩa ḥa hợp để sự nối tiếp văn
chương được tiếp diễn thêm trong những sinh hoạt văn hóa của tập thể Văn
Đàn Đồng Tâm.
Tóm
lại th́ mục tiêu của VĐĐT là:
- Ước nguyện đem những
ng̣i bút kỳ cựu cũng như non trẻ lại gần nhau hơn qua những tác phẩm định
kỳ của Văn Đàn Đồng Tâm.
- Khuyến khích tuổi trẻ
dấn thân trong công việc xă hội như hội DUACT đă làm hoặc hợp tác trong
công việc bác ái theo khả năng của mỗi người.
Việt Hải (Los Angeles)