Mối tình Việt - Nhật
Câu chuyện tình cảm động có thật tại Hội An

 

Lưu Viên

 

Giữa cánh đồng lúa bát ngát thuộc làng Trường Lệ, có một nấm mồ nhô lên, nằm trơ trọi một mình trong đám lúa xanh mượt. Đó là ngôi mộ của Ông Tani Yajirobei, một thương gia người Nhật, có niên đại từ năm 1647.

Ngôi mộ trên nằm đó, trải qua nắng mưa dãi dầu của năm tháng từ bốn thế kỷ qua, nay vừa được trùng tu vào cuối năm 1999.  Đó là chứng tích của một mối tình chung thủy và bi thảm giữa một thanh niên người Nhật và một cô gái Hội An vào giữa thế kỷ 17 mà tôi sắp kể cho các bạn nghe sau đây.

Thời đó, Hội An là một thương cảng lớn ở đàng trong dưới thời Trịnh – Nguyễn phân tranh.  Hội An là đầu mối giao thương sầm uất và tấp nập ở Đông Nam Á giữa các nước Châu Âu và Châu Á với Việt Nam.  Tàu buôn của các nước ngoài đến thương cảng Hội An buôn bán rất đông, trong đó có chiếc tàu buôn của cha con một thương gia người Nhật đến Hội An buôn bán.

Người cha đã đến Hội An nhiều lần.  Nay ông đã đến tuổi về già nên muốn truyền nghề buôn bán lại cho người con thường theo ông trong những chuyến buôn trước đây.  Ông nghĩ rằng việc giao thương sẽ còn tốt đẹp và tiếp tục phát triển thuận lợi hơn nữa trong tương lai.

Trong những ngày lưu lại Hội An, một hôm tình cơ ông nhìn thấy người con trai đang tâm sự với một thiếu nữ ở bên cạnh di tích Chùa Cầu.  Người cha biết rằng con trai mình đã đem lòng yêu thương một cô gái Hội An và định sau bữa ăn tối sẽ hỏi chuyện với con.

Về phần người con, sau bữa ăn cơm tối cũng đã trình bày với cha mình về mối tình của anh với người con gái Hội An như lời hứa với người yêu và mong được cha mình chấp thuận.

Nghe chuyện con trai mình kể, người cha rất vui và ông đã suy nghĩ về cuộc tình duyên của con.  Ông hy vọng Hội An sẽ là quê hương thứ hai của con và cũng là nơi trú ẩn an toàn cho tàu buôn của ông được ở lại lâu ngày tại đó để tránh những cơn gió mùa vào mùa mưa bão.

Những ngày sau đó, hai cha con đi tìm mua những đặc sản ở Hội An và người con trai cũng đã gặp cô gái bày tỏ ý định hai cha con sẽ đến thưa chuyện với gia đình cô gái xin cầu hôn và hẹn dịp trở lại.  Tàu ông sẽ chở gia quyến, bạn bè đến Hội An để tổ chức lễ cưới cho hai con.

Trong lúc chuẩn bị tặng phẩm cho cuộc hôn lễ, thì một tin bất ngờ đến với người con trai.  Theo lệnh của Nhật Hoàng, tất cả những người dân Nhật đang ở nước ngoài phải về nước ngay.  Tin này như sét đánh ngang tai đối với hai cha con.  Từ đây nảy sinh sự không vui giữa hai người.  Người con thì xin cha tổ chức đám cưới ngay để anh được ở lại với người yêu, để cha về trước với con tàu.  Còn người cha thì bảo hai cha con cùng về nước, rồi sau đó sang lại sẽ tổ chức đám cưới thịnh soạn hơn.  Ông hứa với con trai về nước sẽ sắm sửa các phẩm vật quý giá của Nhật và chở gia quyến, bạn bè sang Hội An tổ chức lễ cưới linh đình hơn.

Trước những lời lẽ đầy uy quyền và thuyết phục của cha, người con trai gặp lại người yêu nói rõ việc anh phải trở về Nhật và hứa dù bất cứ trong hoàn cảnh nào anh cũng trở lại Hội An để chung sống với cô suốt đời.  Người con gái sau đó cũng hứa hẹn với anh sẽ chung thủy đợi chờ chàng trở lại.

 

 

Về đến Nhật, một bất ngờ đến với hai cha con là giấy phép của họ bị thu hồi mà không được cấp lại giấy khác. Đó cũng là điềm tin báo cho anh biết không bao giờ trở lại Hội An nữa.  Anh sẽ không còn gặp lại người con gái mà anh yêu tha thiết.

Những năm tháng ở lại quê nhà, hình ảnh người yêu cứ ám ảnh bên anh, tin tức về người yêu hầu như biệt vô âm tín.  Anh tự hỏi: “Vượt biển ư? Đi bằng cách nào?”. Những câu hỏi cứ dằn vặt lòng anh.  Hai câu thơ của người yêu như nhắc nhở anh rằng:

“Yêu nhau mấy núi cũng trèo,

Mấy sông cũng lội, mấy đèo cũng qua”

Từ đó, anh quyết tâm trở lại Hội An để tìm người yêu với mưu kế sau: anh xin vào làm công dưới một chiếc tàu đi về hướng nam của biển Đông.  Trong thời gian làm trên tàu, anh đã chuẩn bị đầy đủ các phương tiện để vượt biển như lương thực khô, nước uống, la bàn và một chiếc thuyền phao nhỏ.

Vào một đêm trời yên biển lặng, khi con tàu tiến vào vùng biển xác định được hướng vào cửa biển Hội An, anh bí mật thả chiếc thuyền phao hướng về Hội An.  Nhiều ngày đêm đã qua mà anh vẫn còn lênh đênh trên mặt biển mênh mông.  Nước uống đã cạn và lương khô đã hết, anh bị thiếp đi lúc nào không biết.

Lúc tỉnh dậy, anh thấy mình nằm trên một chiếc giường tre trong một căn nhà lá dừa quen thuộc.

Bà con ngư dân Cù lao Chàm vui mừng thấy anh tỉnh dậy và kể lại sự tình cho anh biết là sáng sớm hôm đó khi đi đánh cá, bà con gặp anh đang nằm sóng soài trên bãi Ông và nghĩ rằng chắc anh ăn ở đời có phúc có đức nên được cá ông cứu mạng.

Sau khi cám ơn bà con ở đảo, anh trình bày nguyện vọng muốn vào Hội An để gặp lại người yêu cũ đã bao nhiêu năm xa cách.

Thấu hiểu lòng anh, bà con ngư dân ở Cù lao Chàm đưa anh xuống thuyền vào Hội An.

Gặp lại nhau, đôi trai gái vô cùng xúc động.  Người con gái đã hết lòng cứu chữa, săn sóc người yêu ngày đêm, trông nom thuốc thang để anh chóng hồi phục.  Nhưng bệnh tình quá nặng, sức đã kiệt và biết mình không thể qua khỏi, anh kể lại hết sự tình và anh đã toại nguyện khi gặp lại người yêu.  Trên đôi môi anh hé nở nụ cười và vĩnh biệt trên đôi tay âu yếm của người yêu.  Người con gái khóc nức nở bên anh và đưa bàn tay vuốt mặt anh để vĩnh biệt lần cuối cùng.

Người con gái đó tên gì, ở đâu không ai rõ, mà chỉ biết là người con gái Hội An.

Chuyện tình của họ đã kết thúc thật bi thảm tại đây.

 

Một mối tình chung thủy giữa chàng trai đến từ đất nước Phù Tang xa xôi và một người con gái tại Hội An đã được khép lại bằng một nấm mộ ở làng Trường Lệ mà ngày nay được mọi người biết đến sau bốn thế kỷ qua.

Hãy thắp lên một nén hương để tưởng nhớ cuộc tình chung thủy của họ.

 

-Lưu Viên