Phải nói rằng Thung Lủng
Hoa Vàng là nơi tập trung nhiều cơ sở điện tử với mật độ địa lý 30
miles đường bán kính xung quanh thành phố San Jose '. Đó là đặc điểm
về kỹ thuật và kinh tế. Ngoài ra, xét về khía canh sinh hoạt văn hóa
như văn chương thì Thung Lủng Hoa Vàng là nơi hội tụ nhiều nhân tài
thi văn học tại hải ngoại tính theo mật độ dân số của người Việt định
cư, tôi đang miên man suy nghĩ khi nhìn dòng người đổ vào Trung tâm
Vivo ngày hôm nay, buổi ra mắt sách lần thứ 5 của Văn Đàn Đồng Tâm.
Trung tâm Vivo tọa lạc tại địa chỉ 2260 Quimby Road , San Jose , CA
95122 . Là một cơ sở văn hóa mà hội trường khá nhỏ, chỉ chứa tối đa
150 người. Người tham dự đông nên phòng hội nhanh chóng đầy người.
Tôi nhìn người đàn
ông dáng mảnh mai, đó là nhà thơ Trường Giang. Ông được mời lên sân
khấu, MC giới thiệu là ông sẽ
trình bày về
quyển sách "Kỷ Niệm Về Nhà Văn Doãn Quốc Sỹ". Tưởng cũng nên biết
trước năm 1975 ông là một vị sĩ quan trong quân lực VNCH với 24 năm
quân vụ, vì thế nên sau năm 1975 ông bị đầy ải hơn 12 năm tù tội không
xét xử, án tù khắc nghiệt vô lý dưới chế độ CS, ông chia sẻ những năm
tháng dài như nhà văn Doãn Quốc Sỹ bị CS giam cầm vô lý trong những
cái vô lý nhất thuộc về chế độ CS.
Tôi lắng nghe
nhà thơ Trường Giang trình bày những nhận định của ông như sau:
"Giới thiệu một bài viết với những chi tiết cần thiết liên quan đến
một tác giả đã là một công việc làm phức tạp. Nhưng giới thiệu cùng
một lúc 54 bài viết, mà thời lượng dành cho việc giới thiệu sách, chỉ
gói ghém trong vòng trên dưới 5 phút, thì sự phức tạp sẽ còn nhân lên
gấp bội. Do đó, chúng tôi chỉ xin giới thiệu rất giản lược những nét
chính yếu nhất liên quan đến hai phần Hình Thức và Nội Dung của Tập
sách mà thôi."
Về hình thức,
ông cho biết:
"Tập sách này
gồm có 318 trang in trên giấy trắng thường. Bìa in nhiều màu rất đơn
giản và hài hòa, đặc biệt, bìa mặt trước là chân dung của nhà văn/giáo
sư Doãn Quốc Sỹ mà theo một người quen của tôi có nghiên cứu chút ít
về ma y thần tướng, thì người có gương mặt này là người thông minh,
phúc hậu, khiêm nhường và quả cảm. Đặc biệt người này có thể chịu đựng
sự đau đớn thể xác nhưng không bao giờ chịu khuất phục ai để bị tước
đoạt đi cái phẩm giá và chí khí của mình. Tóm lại, người này có quý
tướng."
Về phần nội dung
của sách ông nói tiếp:
"Tập sách này
gồm có 54 bài viết của 54 tác giả, tỏ bày các nhận xét cũng như Tâm
tư, tình cảm để vinh danh một nhà văn đã nổi tiếng trên các Diễn đàn
Văn Học trong và ngoài nước suốt hơn nửa thế kỷ qua. Nói chung, họ đều
hâm mộ, suy tôn, coi Cụ Doãn là người có đầy đủ tính chất tốt đẹp của
một kẻ sĩ trong văn giới Việt Nam.
Các tác giả đã
đề cập đến 30 tác phẩm của nhà văn họ Doãn, (có thể còn nhiều tác phẩm
khác mà chúng tôi chưa có điều kiện sưu tra đầy đủ) trong đó có Bộ
Trường Thiên Tiểu Thuyết Khu Rừng Lau gồm 4 cuốn được nêu tên nhiều
nhất. Đó là :
1- Ba
Sinh Hương Lửa (1962)
2- Người
Đàn Bà Bà Bên Kia Vĩ Tuyến (1964)
3- Tình
Yêu Thánh Hóa (1965)
4- Đàm
Thoại, Độc Thoại (1966)

Với
số tác phẩm nêu trên, tôi nghĩ rằng nhà văn Doãn Quốc Sỹ là một trong
những tác giả có sức sáng tác sung mãn nhất trong giới Văn Học nước
nhà, khó có người sánh kịp. Như đã trình bầy ở Mục 2 về nội dung nêu
trên, 54 tác giả đã dùng mọi lời hay, ý đẹp, thổ lộ hết Tâm Tư, Tình
Cảm của mình để vinh danh nhà văn Doãn Quốc Sỹ, một nhà văn lớn của
Dân Tộc, đã lắm tài, lại còn nhiều đức nữa. Như vậy, việc chúng tôi
giới thiệu chi tiết Tập Sách này, tôi nghĩ không còn cần thiết nữa.
Bởi vậy, chúng tôi chỉ xin nêu lên 5 trường hợp mà tôi cho là có tính
cách điển hình, đã được các Tác giả thán phục, vinh danh về văn tài,
sĩ khí của một nhà văn lão thành tại Miền Nam Tự Do mà thôi."
Diển giả chọn 5
tác giả tiêu biểu cho tác phẩm mà ông đang đóng vai trò điểm sách:
"Trường hợp 1-
Là một giáo sư dạy học trò từ trên nửa thế kỷ qua, môn sinh nay đã có
học vị tiến sĩ như giáo sư Đàm Trung Pháp, Giáo Sư Thực Thụ Phân Khoa
Giáo Dục ở Texas Woman’s University, khi viết lời TẠ ƠN THẦY CŨ, cũng
vẫn một niềm tôn kính Thầy theo Phong cách của một Nhà Nho: "Tiên học
lễ, hậu học văn". Xin Quý vị nghe thư của Tiến Sĩ Đàm Trung Pháp như
sau:
TẠ ƠN THẦY CŨ
Nhân Mùa Lễ Tạ Ơn 2000
Suốt thời gian
mài đũng quần trên ghế nhà trường tại quê nhà, trong những năm đầu óc
còn trong trắng dễ uốn nắn, tôi có diễm phúc được nhiều lương sư dạy
dỗ. Nhờ công ơn hun đúc của những vị Thầy đó, mà tôi trở thành một
người hữu dụng ngày nay. Trong số những lương sư đó của tôi, Thầy Doãn
Quốc Sỹ đứng hàng đầu.
Với trọn vẹn
lòng kính mến dành cho vị thầy cũ, tôi đã hân hoan tham dự: “Đêm Doãn
Quốc Sỹ và Dòng Sông Định Mệnh” do Hội Văn Hóa Khoa Học Việt Nam tổ
chức hôm 18-11-2000, tại Arts Center của Thành Phố Irving, Tiểu Bang
Texas. Chương Trình Văn hóa, qua âm nhạc và Văn chương đặc sắc, hiếm
thấy từ trước đến nay, trang nhã ngoài hình thức và long lanh trí tuệ
trong nội dung để vinh danh một Nhà Văn lớn, một hiền nhân đích thực
của đất nước chúng ta. (trang 34, 35)".
Kế tiếp là lá
thơ của thi sĩ Nhược Thu, gốc người An Giang, viết đôi dòng tâm tình
cùng một bài thơ chúc thọ Cụ Doãn Quốc Sỹ như sau:
"Trường hợp 2-
Một tác giả trong tập sách này, chưa thụ giáo nhà văn/giáo sư Doãn
Quốc Sỹ ngày nào, nhưng Ông ta rất ngưỡng mộ Cụ Doãn qua các tác phẩm
văn chương từng được đọc. Ông ta đã viết một bức thư để thổ lộ tâm
tình đối với nhà văn họ Doãn như sau:
"Mến chào anh
Trần Việt Hải,
Trường hợp tôi
không được may mắn học với Thầy Doãn Quốc Sĩ ngày nào cả, nhưng danh
Thầy qua văn chương, thì tôi hằng đọc và vô cùng ngưỡng mộ. Ngày trước
những năm 75 mà vẫn chưa được một lần diện kiến. Nhưng dù sao bây giờ
anh cho tôi xin có ít dòng "Ngưỡng Mộ Danh Thầy" gửi đến anh.
NGƯỠNG MỘ DANH
THẦY
Đã lâu ngưỡng mộ
danh Thầy,
Dù chưa có được
một ngày bái sư
Nhưng lòng em
vẫn luyến lưu,
"Gìn vàng, giữ ngọc" nghìn thu
rạng ngời.
Dù cho vật đổi
sao rời,
Tình Thầy non
nước trọn đời sắt son.
Xuân 2007 NHƯỢC
THU (trang 195)" ".
Bài viết của nhà
thơ Thái Tú Hạp được kể lại như sau:
"Trường hợp 3-
Nói đến "Lòng từ trong cõi văn Doãn Quốc Sỹ", nhà thơ Thái Tú Hạp kể
rằng, trong một buổi họp mặt văn nghệ, nhà văn Mai Thảo đã kết luận:
* Anh Doãn Quốc
Sỹ xứng đáng được anh em nể trọng về tư cách đạo đức, nhân hậu và nhất
là hào khí kẻ sĩ trong các trại tù Cộng Sản, có lập trường Quốc Gia
Dân Tộc. Trong những tác phẩm văn chương của Anh, hầu hết các nhân vật
đều là những người hiền lành, bao dung, yêu người, yêu đời, không hận
thù và tin tưởng cái thiện bao giờ cũng thuận lòng trời và đạt thành
viên mãn.
Các nhà văn Võ
Phiến, Nguyễn Sĩ Tế Và Duy Lam cũng đã có nhận xét sau một buổi họp
Văn Nghệ Sĩ:
* Doãn Quốc Sỹ
không nuôi hận thù dài lâu, ngay cả khi ông đang bị giam trong lao tù
Cộng Sản.
* Ông chỉ căm
thù chính sách của một chế độ tàn bạo, đàn áp cái nhân phẩm con người
xuống tầm súc vật, muốn ghìm con người trong thiếu thốn để chứng minh
nguyên lý "Vật chất quyết định hết thẩy".
* Ông không căm
thù những kẻ thừa lệnh đang hành hạ ông mà chỉ coi họ là người đã dạy
cho ông rèn luyện lòng nhân từ. (Trang 50, 51)".
Nhà văn Đào Vũ
Anh Hùng được đề cập kế như sau:
"Trường hợp 4- Để vinh danh Nhà văn Doãn Quốc Sỹ là một kẻ sĩ, Đào Vũ
Anh Hùng , một Phi Công của Không Lực VNCH cũng là nhà văn, đã viết:
"Doãn Quốc Sỹ là
người tôi đặc biệt kính trọng và ngưỡng mộ. Là bởi tôi nhìn thấy Ông
thực sự là một kẻ sĩ với tất cả gía trị thanh cao của hai chữ ấy. Có
lẽ trong cuộc sống hàng ngày, tôi đã va chạm với nhiều loại trí
thức "ngụy quân tử" nên tôi càng qúy mến Ông hơn. Doãn Quốc Sỹ quả
thật là viên ngọc quý sáng trong ngời ngợi trong hàng ngũ trí thức cầm
bút Miền Nam. Ông hành xử đúng phong cách "Kẻ Sĩ", luôn luôn đứng
thẳng trước uy vũ như cây tùng trước bão. Sau ngày Miền Nam mất về tay
Cộng Sản, hai văn sĩ bậc đàn anh tiết tháo, không cúi đầu trước bạo
lực, không khứng chịu cộng tác làm bồi bút cho Việt Cộng, đó là Doãn
Quốc Sỹ của văn giới Bắc di cư, và Bình Nguyên Lộc của giới viết văn
Miền Nam. Cả hai, đích thực tiêu biểu cho giai cấp sĩ phu bất khuất
Việt Nam Cộng Hòa. Đặc biệt, Doãn Quốc Sỹ, tuy vóc dáng nhỏ bé, mảnh
mai nhưng tinh thần cương mãnh, nhất quyết không chịu cong lưng, đứng
hiên ngang sừng sững đối đầu với cường quyền Cộng Sản (Trang 63, 64)".
Ngườisau cùng cũng là một nhà văn, nhà giáo bên vùng đất lạnh giá
Calgary củaxứCanada gửi tâm tư nồng ấm chia sẻ cùng bằng hữu về nhà
văn khả kính trong ýniệm Chân, Thiện, Mỹ:
"Trường hợp 5- Cuối cùng là bài "Những cảm nghĩ của một người khi đọc
văn Doãn Quốc Sỹ, nhà văn Mạc Giao đã viết như sau:
"Đọc văn Doãn
Quốc Sỹ, người ta có thể thấy được con người tác giả: một người hiểu
rộng, biết nhiều nhưng không kiêu căng. Tính tình hòa nhã, đôn hậu, có
tình người, nặng tình dân tộc, luôn luôn hướng về Chân, Thiện, Mỹ.
Văn của Doãn
Quốc Sỹ làm cho người đọc thích thú, rung động, nhưng cũng để lại cho
người đọc những điều phải suy nghĩ, không phải gấp sách lại là quên
hết. Đó là nét đặc biệt và cũng là sự thành công của Ông. Chỗ đứng
trên văn đàn của Ông đã được xác định. Doãn Quốc Sỹ có lối sáng tạo
riêng, không theo ai, không bắt chước ai, không thuộc trường phái nào.
Ông là một nhà văn có tầm nhìn ra thế giới bên ngoài, nhưng vẫn là một
nhà văn Việt Nam gần gũi với tâm tình Việt Nam, cách ứng xử Việt Nam,
trân trọng với những con cò lặn lội bờ sông, gánh gạo theo chồng nước
mắt nỉ non.
Doãn Quốc Sỹ
đúng là một vệ binh gìn giữ văn hóa Dân tộc." (Trang 114-130)".
Trongthời lượng ấn địnhbằng 5 trường hợp điển hình đã được dẫn dụ, nhà
thơTrường Giangđúckết ý nghĩcủa mình qua những dòng nhận định vềnhà
văn Doãn Quốc Sỹ:
"Nói
tóm lại, sau khi đọc xong Tập Kỷ Niệm Về Nhà Văn Doãn Quốc Sỹ, tôi
hoàn toàn đồng ý về những lời nhận định, tán tụng, vinh danh cuả các
Tác giả đối với nhà văn lão thành này. Vì thế, tôi đã:
* Ngưỡng mộ càng
thêm ngưỡng mộ,
* Trân quý càng
thêm trân quý,
Tôi ước mong sức
khỏe của Nhà Văn/Giáo Sư Doãn Quốc Sĩ được dồi dào, trường thọ để giữ
vững vai trò của một ngọn Hải Đăng, soi đường cho Thế Hệ mai sau tiếp
nối con đường Ông đã đi, để thực hiện vấn đề Nhân Bản trong Nền Văn
Hóa Cổ Truyền Của Dân Tộc.
Trân trọng kính
chào và cảm ơn Quý vị đã lắng nghe. Trường Giang".
Văn Đàn Đồng Tâm
xin chân thành cám ơn những mỹ ý của nhà thơ Trường Giang.
Việt Hải ghi nhận
San José, 01/09/2007.