---

 

Kỷ niệm về nhà văn
Doãn Quốc Sỹ

 

 Nguyễn Xuân Vinh

 

 

 

Phi lộ: Văn Đàn Đồng Tâm xin đăng toàn bản văn trong phần phát biểu của GS kiêm nhà văn Toàn Phong Nguyễn Xuân Vinh tại buổi ra mắt sách của Văn Đàn Đồng Tâm, San Jose, Cali vào ngày 1 tháng 9, năm 2007.

 

oOo

 

Hôm nay Thung Lũng Hoa Vàng chúng ta lại được dịp tiếp đón và giới thiệu một nhà văn lớn mà người Việt Nam, dù là ở trong hay ở ngoài nước, ai cũng qúy mến về đức độ và khâm phục về tài năng, đó là GS Doãn Quốc Sỹ. Vào dịp này, Văn Đàn Đồng Tâm mà ông là cố vấn, chính thực ra là người hướng dẫn từ những ngày thành lập vào năm 2005 với nhà văn Tạ Xuân Thạc là chủ nhiệm và anh Trần Việt Hải là chủ bút, cùng một số thành viên là các anh chị em trẻ, các anh chị đã nhờ tôi nói mấy lời về vị niên trưởng khả kính của Văn Đàn. Vì cùng trong ngành giáo dục, trước kia tôi đã được biết về thầy Doãn Quốc Sỹ ở Sàigòn và sau này có dịp được gặp lại giáo sư vài lần, cùng là cố vấn cho Văn Bút VNHN, gặp nhau trong ngày ra mắt Ban chấp hành ở San José, cùng trong ủy ban chấm thi văn chương cho Thời Báo Texas, mà tôi là chủ tịch, hội  ngộ trong ngày phát giải  ở Dallas, và môỉt lần khác về Houston được các bạn trẻ mời lên diễn đàn để cùng các anh chị vinh danh giáo sư vì những công nghiệp đóng góp cho quê hương, tôi nghĩ chỉ kể lại vài kỷ niệm tha hương ngộ cố tri trong những khung cảnh văn học và giáo dục tưng bừng như vậy cũng đủ chiếm trọn số thời gian hạn định là 10 phút mà anh Việt Hải là trưởng ban tổ chức đã dành cho tôi ngày hôm nay.

            Khi được dặên như vậy, tôi lại nhớ đến lời nói của nhà thơ Võ Thạnh Văn là nếu có dịp giới thiệu người đã có nhiều đóng góp cho quê hương và làm vẻ vang cho dân tộc thì nói liền 3 tiếng đồng hồ vẫn chưa đủ. Tôi không biết là nếu cầm giấy mà đọc thì nói liền 3 tiếng phải cần bao nhiêu trang viết, nhưng nếu viết về GS Doãn Quốc Sỹ thì phải tới hàng ngàn trang giấy vì riêng tuyển tập những kỷ niệm viết về nhà văn Doãn Quốc Sỹõ của một số thân hữu chọn lựa, được giới thiệu hôm nay đã gồm hơn 300 trang sách in rồi.

            Viết về nhà văn và nhà giáo Doãn Quốc Sỹ chúng ta có thể bắt đầu ở bất kỳ thời điểm nào trong cuộc đời của ông, thời thanh thiếu niên yêu nước  đi kháng chiến, thời hồi cư làm giáo sư Trung học, di cư vào Nam năm 1954, ở nơi đây sáng lập nhóm Sáng Tạo năm 1956 cùng với các  nhà văn Mai Thảo và  Nguyễn Sỹ Tế, các hoạ siõ Duy Thanh và Ngọc Dũng, và các nhà thơ Thanh Tâm Tuyền, Tô Thùy Yên, … để ghi lại một mốc sáng giá trong lịch sử văn học của đất nước, hay về những tháng năm dài bị Việt cộng bắt hai lần cầm tù tổng cộng 13 năm, mà ý chí  quốc gia vẫn không lay chuyển, rồi những năm định cư nơi nước người sau bao nhiêu gian lao khổ cực nhà văn vẫn liên tục sáng tác những trường giang tiểu thuyết thật xuất sắc với những nhân vật xây dựng trên những người tác giả đã gặp trong cuộc đời. Viết hay nói về nhà văn Doãn  Quốc Sỹ ở bất kỳ thời điểm nào trong cuộc đời của ông cũng cho người đọc hay người nghe những điều đáng trân trọng. Ông có điều đặc biệt là ai gặp được, dù chỉ một lần cũng nhớ mãi dáng người cao ráo, mắt sáng, dung mạo hiền từ và đôn hậu. Đó là đặc điểm của những vĩ nhân, ai đã gặp được một lần ấn tượng để lại  mãi trong cuộc đời. Có lẽ cũng vì vậy mà độc giả khi đã đọc một tác phẩm lại không quên  được người đã sáng tạo. Nhắc đến Doãn Quốc Sỹ người ta có thể liên tưởng đến Gìn Vàng Giữ Ngọc, hay ngược lại, mà quên rằng thi văn hào Nguyễn Du đã từng viết rằng : “Gìn vàng giữ ngọc cho hay, Cho đành lòng kẻ chân mây cuối trời” . Cũng như  khi đã bị ảnh hưởng thơ lục bát của Nguyễn Bính mà khi nhắc đến tập thơ Mười Hai Bến Nước của ông người ta không biết rằng Cụ đồ Chiểu đã viết trong Lục Vân Tiên hai câu thơ : “Lênh đênh một chiếc thuyền tình, Mười hai bến nước đưa mình vào đâu”. Những nhà văn, nhà thơ được yêu chuộng, đôi khi dùng một từ ngữ nào có sẵn trong dân gian, đã như có một phép nhiệm mầu làm cho những câu những chữ đó nổi bật lên trong kho tàng văn học.

           Văn chương là phản ảnh của con người. Đọc những chuyện ngắn như Chiếc Chiếu Hoa Cạp Điều, hay những chuyện khác trong Gìn Vàng Giữ Ngọc, hay trong những bộ trường thiên tiểu thuyết như  Khu Rừng Lau gồm có 4 cuốn Ba Sinh Hương Lửa, Người Đàn Bà Bên Kia Vĩ Tuyến, Tình Yêu Thánh Hoá, và Đàm Thoại Độc Thoại chúng ta thấy cái tâm của ông trải rộng, từ hoà và nhân ái qua những tư tưởng thiết tha tình dân tộc.

            Hướng dẫn Văn Đàn Đồng Tâm là giáo sư, nhà văn Doãn Quốc Sỹ nghĩ đến thế hệ mai sau, sao cho các con em chúng ta, dù ở trong nước hay dàn trải trên khắp năm châu, giữ được tiếng Việt và viết văn sao cho đúng đạo lý của con người vì sang thế kỷ này văn hoá Việt cần được phổ biến trên toàn cầu và ông mong sao thế hệ sau góp phần vào việc chuyển sang tiếng nước người những tinh hoa của dân tộc. Tôi có thể kết luận là ông đã đi những bước đầu và đã thành công vì trong những Bộ Bách Khoa Tự Điển trên thế giới như Encyclopeadia Britannica và Wikipedia đã có sự trân trọng ghi nhận những đóng góp vào văn hoá Việt của giáo sư và nhà văn Doãn Quốc Sỹ như những đoạn trích dưới đây.

           

Trích từ website Wikivietlit

 

Doãn Quốc Sỹ (born 1923) is a fiction writer and critic. Born in Hà Đơng, northern Vietnam, he went to Saigon in 1954, where he founded the publishing house Sáng Tạo [Creativity] and, with Mai Thảo, Thanh Tâm Tuyền, Tơ Thùy Yên and others, also the influentual literary journal of the same name. After 1975, he was imprisoned by the Communist government several times, for a total of 14 years, before being allowed to emigrate to the United States. He has lived in Houston, Texas, since 1995. The author of about 25 books, his fable, "Con cá mắc cạn," is translated into English as "The Stranded Fish" and included in: Vietnam: A traveler's literary companion, edited by Nguyễn Quí Đức and John Balaban.

 

Works

 

•           Sợ Lửa (1956)

•           U Hồi (1957)

•           Gánh Xiếc (1958)

•           Gìn Vàng Giữ Ngọc (1959)

•           Dịng Sơng Định Mệnh (1959)

•           Hồ Thuỳ Dương (1960)

•           Trái Cây Đau Khổ (1963)

•           Người Việt Đáng Yêu (1965)

•           Cánh Tay Nối Dài (1966)

•           Đốt Biên Giới (1966)

•           Sầu Mây (1970)

•           Vào Thiền (1970)

•           Khu Rừng Lau, a four-volume novel

•           Người Vái Tứ Phương

•           Dấu Chân Cát Xĩa

•           Mình Lại Soi Mình

GS Doãn Quốc Sỹ

•           …….

            Thế hệ con em của chúng ta, trong những năm qua đã có nhiều bạn có những đóng góp xuất sắc vào nền văn học của xứ mình cư ngụ. Với sự cố vấn của nhà văn, nhà giáo Doãn Quốc Sỹ, Văn Đàn Đồng Tâm có triển vọng bành trướng ở khắp năm châu và sẽ là những điểm tụ họp văn học cho giới trẻ Việt, để từ những nơi đó văn hoá Việt được giới thiệu tới những dân tộc khác trên thế giới.

 

Toàn Phong Nguyễn Xuân Vinh