Đêm tối ngày 12 Tháng Mười, 2006, tôi tham dự buổi ca nhạc gây quỹ tại vũ trường Majestic, do nghệ sĩ Ngụy Vũ tổ chức cùng các bạn hữu, buổi hát có tên là “Xin Đời Một Nụ Cười”, khung cảnh bên trong Majestic đầy ắp người. Khai mạc chương trình, hai MC Nam Lộc và Mộng Lan đã thay mặt “Hành Trình Tự Do Foundation” và nghệ sĩ Ngụy Vũ, ngỏ lời cám ơn quan khách tham dự và các vị Mạnh Thường Quân, cùng anh chị em ca nhạc sĩ tham dự và yểm trợ. Nhạc sĩ Nam Lộc đã phát biểu:

“... Kính thưa quý vị, trong bất cứ một buổi sinh hoạt gây quỹ nào cũng đều phải có sự tham dự của 3 thành phần: Thành phần thứ nhất là những người dấn thân, tình nguyện và âm thầm làm việc cho một mục tiêu cao đẹp và ý nghĩa. Thành phần thứ hai là những người có tầm ảnh hưởng và tiếng nói mạnh mẽ để kêu gọi sự tiếp tay và yểm trợ, đó chính là các anh chị em nghệ sĩ, tuy nhiên thành phần quan trọng nhất vẫn phải là những người tham dự, quý vị khán thính giả, và các nhà bảo trợ. Vì thế nhìn thấy quang cảnh của một hội trường thật đông đảo trong buổi tối hôm nay, một đêm nhạc diễn ra vào giữa tuần, thì chắc chắn đeìu đó đã nói lên một phần nào sự đồng tình của mọi người đối với ban tổ chức cũng như cá nhân anh Ngụy Vũ, mà đặc biệt nhất là ý nghĩa cùng sự cần thiết về mục đích của buổi gây quỹ đêm nay nói chung cùng niềm tin dành cho nghệ sĩ Ngụy Vũ nói riêng....”.

Trong phần phân tích về tầm quan trọng đối với chương trình dịch thuật các tài liệu lịch sử của cuộc ra đi tìm tự do vĩ đại nhất trong lịch sử dân tộc Việt Nam, nhạc sĩ Nam Lộc đã nhắc đến cuộc hội ngộ giữa anh, nghệ sĩ Ngụy Vũ và cô Nina Nguyễn, một khuôn mặt trẻ trong cộng đồng VN, hiện đang giữ một chức vụ trọng yếu tại tòa Bạch Ốc. Khi nhắc đến lý do và sự cần thiết của việc cung cấp các tài liệu lịch sử tỵ nạn Việt Nam bằng Anh ngữ cho các trường đại học cũng như thư viện Hoa Kỳ. Cô nói, mỗi khi vài vào các thư viện để tìm kiếm và thu thập tài liệu về lịch sử tỵ nạn, Nina đã không khỏi giật mình vì sự tràn ngập của những sách vở, báo chí do Cộng Sản Việt Nam cung cấp và quảng bá. Nina đã vô cùng bàng hoàng khi đọc qua một trong những quyển sách bằng Anh ngữ cũng do Hà Nội gởi sang, mà người viết đã mô tả rằng:

“... những cựu cải tạo viên thuộc các thành phần sĩ quan và công chức cao cấp của chế độ miền Nam trước đây, đều cho rằng nhờ ân huệ của nhà nước, chính sách khoan hồng, cải tạo đã thay đổi hoàn toàn cuộc đời và tư tưởng của họ, và đã đem đến cho họ một cuộc sống ấm no, hạnh phúc ngày hôm nay!!!”

Lời chia sẻ của Nina Nguyễn đã hoàn toàn trùng hợp với những ý tưởng mà Nam Lộc đã diễn tả trong một bài viết nói về ca khúc ‘Xin Đời Một Nụ Cười’do anh sáng tác, mà Ngụy Vũ đã dùng để làm tựa đề cho buổi nhạc hội tối nay. Chúng tôi xin phép được trích lại một vài đoạn ngắn sau đây:

“....cả lớp học gần 30 sinh viên (tại đại học UCLA), mà chỉ có một người biết dân VN đến Hoa Kỳ vì lý do tỵ nạn. Vậy thì làm sao mà họ có thể hiểu nổi những đắng cay, chua xót của một khối người đã phải chấp nhận bao hiểm nguy, trăm ngàn tủi nhục, bỏ lại sau lưng gia đình và quê hương để tìm hai chữ Tự Do. Hai chữ Tự Do đánh vần thật giản dị, và lúc nào cũng lai láng trên các miền đất hứa. Nhưng nó là những gì thiêng liêng, cao quý nhất mà hàng triệu người Việt đang phải trả giá bằng nước mắt, bằng máu xương, và bằng thân xác họ. Dù đó là người vượt thoát vào thời điểm khi Sài Gòn vừa thất thủ, hay lang thang qua rừng già, núi thẳm, hoặc lênh đênh trên biển khơi. Mười năm trước đây (1975), thời gian lúc đó (1985) hay mười năm, hai mươi năm sau nữa, nếu Cộng Sản vẫn còn ngự trị trên quê hương đất nước, thì người Việt cũng sẽ tiếp tục bỏ nước ra đi!....”.

Điều đáng buồn là giới trẻ Mỹ tại một đại học lớn tại Cali, miền Tây Hoa Kỳ, cũng như tại đại học lớn bên miền Đông Mỹ quốc, biến cố "người Việt tị nạn Cộng Sản" không được biết nhiều trong quần chúng Mỹ thì dễ gây ra ngộ nhận chúng ta chỉ là phường vá áo túi cơm bỏ xứ ra đi vì lý do kinh tế:

“....trong một lớp học tại trường Georgetown University ở Hoa Thịnh Đốn với khoảng hơn 30 sinh viên, đặc biệt là có một em người VN. Cô cho biết đã theo cha mẹ vượt biển tỵ nạn và sang HK định cư vào khoảng giữa thập niên 1980, lúc cô vừa được 1 tuổi. Tôi hỏi em là có bao giờ chia sẻ với các bạn câu chuyện nhọc nhằn của thuyền nhân VN cho các bạn đồng lớp được biết hay không? Em trả lời: ‘chính em còn không biết rõ cuộc hành trình đó gian khổ ra sao’! Thỉnh thoảng xem TV hoặc báo chí cô có tò mò hỏi cha mẹ về chuyện này, nhưng mẹ đều trả lời là ‘chuyện dài lắm, kể không hết, thôi lo học đi, để khi khác’. Nhưng theo em thì dường như có điều gì mà mẹ không muốn nói, ‘hoặc cũng có thể vì cháu không nói rành tiếng Việt, mà mẹ thì không nói giỏi tiếng Anh nên câu chuyện chẳng bao giờ được bắt đầu’! .Tôi chợt nhớ lại câu nói của chị Kiều Chinh gần 20 năm về trước, và nói thầm trong bụng là ‘tức quá, phải chi mình có một quyển sách Anh ngữ viết về Vietnamese Boat People liệng vào tay cô bé, để nó biết thế nào là thân phận của một gia đình thuyền nhân, cùng những gì mà họ đã phải trải qua trên đường tìm tự do’! Nhưng chắc chắn không thể là một quyển, vì có thể hàng chục ngàn em như cô bé ‘thuyền nhân’ nói trên đã quên hay không biết đến ý nghĩa của những chuyến đi ‘tìm chết, để sống’ mà người tỵ nạn Việt Nam đã phải trải qua.
Tháng Tư 2005, kỷ niệm 30 năm tỵ nạn. Trung tâm Thúy Nga thu hình DVD ‘30 Năm Viẽn Xứ ’ và phổ biến nhạc phẩm ‘Xin Đời Một Nụ Cười’ của tôi... Chỉ chưa đầy một tháng, sau ngày phát hành, thì tờ báo Công An Thành Phố đã viết như sau (trích nguyên văn) ‘Quê hương không bao giờ chối bỏ bất cứ ai, kể cả những người vượt biên đã tự động rời bỏ quê mẹ, nhưng đã được lý giải rất lệch lạc, rằng không thể sống ở đất mẹ mà buộc phải bỏ đi như bài ‘Xin Đời Một Nụ Cười’ ....  bài hát này đã cố tình tô vẽ và biện minh cho sự ra đi, trốn chạy khỏi đất nước của những kẻ phản quốc là đúng đắn, ca ngợi những vùng đất nơi xứ người là mảnh đất của Tự Do ...’, rồi 30 năm sau báo chí nhà nước vẫn gọi những người ra đi là ‘kẻ phản quốc’...”

Tóm lại, mục tiêu của Hành Trình Biển Đông Foundation đã nói lên ý hướng cao cả của nguồn gốc chúng ta và bảo tồn tài liệu về kinh nghiệm đau thương trong những chuyến vượt biên trốn thoát hiểm họa Cộng Sản mà thế giới lên án, MC Nam Lộc nói tiếp:

“....Vấn đề đặt ra ở đây là liệu các thế hệ sau có hiểu được lý do và ý nghĩa của cuộc tìm kiếm tự do vĩ đại nhất trong lịch sử dân tộc VN hay không? Liệu những người dân hoặc thế hệ trẻ ở trong nước, nếu không được giải thích, họ có bị ảnh hưởng bởi những bài báo đang cố tình bóp mép và xuyên tạc lịch sử hay không? Làm sao để cho người bản xứ, đặc biệt là các sinh viên đại học ở Hoa Kỳ hoặc các nước tự do khác có được những tài liệu chính xác để đối chiếu với lịch sử cận đại về cuộc hành trình tìm tự do đầy bi hùng của một dân tộc không chấp nhận chế độ Cộng Sản? Chắc chắn không có gì trung thực hơn bằng chính lời tự thuật của những người trong cuộc, bằng các nhân chứng sống và bằng tiếng nói chân thành từ trái tim của một con người Việt Nam đích thực với tấm lòng nhân bản. Những câu chuyện "Viết Về Nước Mỹ", "Chuyện Tù Cải Tạo", "Hành Trình Biển Đông", "Người Thương Binh VNCH" v..v.., sẽ là những câu trả lời chính xác nhất. Và đó cũng là lý do tôi hỗ trợ công việc làm hiện nay của anh Ngụy Vũ hay bất cứ ai đang có những nỗ lực sưu tầm, dịch thuật, phổ biến và gìn giữ những tác phẩm văn học và nghệ thuật cho đời ta và cho đời sau.....”

Có thể nói là Đêm ca nhạc gây quỹ cho việc xúc tiến in ra một ấn bản bằng Anh ngữ của tác phẩm "Hành Trình Biển Đông" có ý nghĩa chính đáng của nó, một việc làm cần tiếp tay và khuyến khích.

Trang Điền