Giao Chỉ –
San Jose 2006
Mỗi
một ngày trôi qua, thời gian đưa chúng ta lại gần ngày định mệnh 30
tháng 4 của năm 1975. Kể từ đầu tháng 3, loạt bài Dân Sinh của chúng tôi
sẽ lần lượt giở lại trang sử cũ của 30 năm qua. Lần này xin giới thiệu
tuyển tập Hành Tŕnh Biển Đông của Ngụy Vũ.
Xin hăy bắt đầu từ một câu hỏi. Tại sao
người Việt lại có mặt khắp thế giới với ba triệu người và trong đó gần
một nửa tại Hoa Kỳ?
Câu trả lời là: Bởi v́ 30 tháng 4. Vâảy th́
đó là sự bất hạnh hay là một kết quả đầy hạnh ngộ mà nguyên do từ thảm
họa h́nh thành.
Chúng ta hiện sống c̣n và hạnh phúc nên
thường có những đáp số khác. Những người đă chết ở biển Đông đă đem theo
những ẩn số đau thương không giống những người tồn tại.
Câu chuyện 30 năm qua, riêng tại Hoa Kỳ, chỉ
tính bằng con số chúng ta thấy rơ cái thuyết nhân quả nhăn tiền.
Trong trận hồng thủy 30 tháng 4, Hoa Kỳ dự
trù chỉ bốc 30,000 người thân Mỹ trong danh sách của tổng thống Ford. Kết
quả trời làm danh sách khác đưa qua Mỹ 138,000 tỵ nạn đợt đầu tiên.
Câu chuyện tưởng đến đó là chấm dứt, nhưng
không phải như vậy. “Giặc từ miền Bắc vô Nam,” như bài hát chính huấn đă
tiên tri, đă làm cho dân Việt Nam phải ra đi.
Suốt 20 năm Hành Tŕnh Biển Đông dậy sóng. Cả
Sài G̣n đều thuộc ḷng câu thành ngữ. “Con ra đi t́m đường nuôi má, nếu
không thoát mà đi tù th́ má nuôi con. Ra đến biển khơi mà việc không
thành th́ lấy xác thân con nuôi cá.” Từ 1975 đến 1995 đă biết bao nhiêu
chuyến ra đi để rồi chữ Boat People bắt đầu được đưa vào bách khoa tự
điển.
Thế giới phải nhận hàng trăm ngàn dân tỵ nạn
từ Đông Nam Á. Riêng Hoa Kỳ nhận trên 400 ngàn.
Vậy th́ ngày 30 tháng 4 là nguyên nhân và
Hoa Kỳ bốc 138,000 người là hậu quả. Sau đó sự khắc nghiệt của cộng sản
miền Bắc là nguyên nhân và sự ra đi t́m tự do của miền Nam là quả.
Tiếp theo Hoa Kỳ và thế giới v́ nhận quá
nhiều thuyền nhân với nhiều đau thương chất ngất th́ lại trở thành cái
nhân và hậu quả là con đường mới phải mở ra để thay thế với 700 ngàn
người vào Mỹ qua thể thức ra đi có trật tự. Đó là thời gian định cư suốt
từ 1990 cho đến năm 2006
Nếu ta có dịp hỏi chuyện từng gia đ́nh tỵ
nạn Việt Nam tại Hoa Kỳ, mỗi nhà là một thiên sử kư với biết bao nhiêu
khó khăn vất vả đoạn trường. Không nhà nào là không tang tóc, chia cắt
rồi đoàn tụ.
Với biết bao đau thương trong thời gian dài
như thế, các nhà văn hóa Việt Nam đều thắc mắc là tại sao chúng ta không
có được một tác phẩm vĩ đại để lănh giải Nobel văn chương. Câu hỏi vẫn
chưa được trả lời.
Tuy nhiên, phần chúng tôi đă có cơ hội đọc
rất nhiều và đặc biệt chú ư đến các loạt tác phẩm có thể coi là tài liệu
cho một tác phẩm văn chương Nobel về Việt Nam.
Loạt bài viết về Hành Tŕnh Biển Đông do một
thanh niên rất trẻ có tên là Ngụy Vũ chủ trương. Hiện nay tuyển tập đă
phát hành hai bộ với hàng trăm câu chuyện mà chúng tôi muốn giới thiệu
với quư vị.
* * *
Như chúng tôi đă tŕnh bày, trong tất cả các
nỗi đau khổ mà người dân miền Nam chịu đựng suốt 30 năm qua được giăi
bày qua tác phẩm th́ hoàn cảnh của dân vượt biên, vượt biển là cam go
đau khổ hơn hết.
Tôi đă có dịp đọc hết hai tuyển tập do Ngụy
Vũ gửi tặng Bảo Tàng Viện Thuyền Nhân. Nhân đây xin giới thiệu với quư
vị anh Ngụy Vũ với cái tên khá lạ lùng lại là tên thật. Không phải là
bút hiệu. Trong số trăm họ Việt Nam, rất ít người mang họ Ngụy. Ngày xưa
tôi có nghe tiếng một nhân vật tên là Ngụy Như Kontum, nhưng chẳng biết
ông Ngụy này liên hệ ǵ với thị trấn Kontum. Bây giờ hỏi anh Vũ th́ Ngụy
Vũ cũng không rơ ông Kontum có phải là tiền bối hay không.
Trở lại với đề tài th́ Ngụy Vũ đă phát động
phong trào viết về chuyện kể Hành Tŕnh Biển Đông và được sự đáp ứng rất
nồng nhiệt từ bốn phương trời. Các thuyền nhân ngày nay lưu lạc khắp nơi
vẫn c̣n nhớ măi câu chuyện cũ nên đă đóng góp rất nhiệt thành.
Tuy nhiên có nhiều chuyện bi thảm và ghê gớm
đến nỗi tôi phải lướt qua mà không dám ngừng lại trên các ḍng chữ tưởng
chừng chan ḥa máu và nước mắt.
Qua hàng trăm câu chuyện kể, chúng ta thấy
biết bao bà mẹ Việt Nam xuất sắc như trường hợp một bà đă kể lại là làm
thế nào đă lần lượt gửi con đi Pháp bằng hồ sơ gian lận. Rồi tổ chức
vượt biên cho chồng cho con và cho chính ḿnh rất nhiều lần. Biết bao
nhiêu là lần bể mánh, bao nhiêu là tù tội, trải qua 10 năm phấn đấu mới
đưa được cả nhà đến bến tự do.
Bây giờ, ở Quận Cam nếu đi chợ Á chau, quư
vị có thể gặp một thiếu phụ nhỏ bé, mắt to, hiền lành ngồi làm nhân công
phụ cho một siêu thị, nhặt rau, vô bao.
Quư vị sẽ không ngờ được có thể đây là người
đàn bà đă hy sinh hàng trăm cây vàng, bán nhà, bán đất để chỉ huy mua
tàu, gắn máy, tổ chức đường giây vượt biên không phải một lần mà hàng
chục lần để rồi viết lại câu chuyện đă đưa cả nhà ra biển Đông như thế
nào.
Một câu chuyện khác do một phụ nữ kể lại về
việc cha mẹ đă thu xếp cho cô ra đi một ḿnh theo người quen biết. Gia
đ́nh đă hy sinh góp vàng chỉ đủ cho một ḿnh cô. Cha mẹ hy sinh đứa con
gái mở đường vào chỗ chết để t́m lối sống cho cả nhà.
Trải qua bao nhiêu là gian truân ở biển Đông,
sau cùng cô gái đến San Francisco, hoàn toàn cô đơn, đi t́m về nhà một
người bà con đứng tên bảo trợ. Ở trang cuối cùng của câu chuyện kể, tác
giả mới viết rằng, quư vị độc giả có biết lúc đó tôi bao nhiêu tuổi. Lúc
đó là năm 1980 và cô bé đến bến tự do mới có 12 tuổi.
Một câu chuyện khác tác giả là một thanh
niên có vợ 4 con, cựu quân nhân cấp Úy, sau hai năm học tập phải đưa gia
đ́nh về kinh tế mới. Khi có mối vượt biên đă dấu vợ con để ra đi v́ sợ
vợ khóc sẽ bị lộ.
Anh kể lại là buổi sáng vợ và hai con gái ra
đồng làm ruộng, anh nói dối con gái ở nhà là dẫn cháu út trai 4 tuổi đi
mua bánh. Thế là bố dẫn con trai 4 tuổi vượt biên, tưởng chừng đem theo
niềm hy vọng cho tương lai cả nhà. Đứa bé 4 tuổi ra biển quá sợ nên níu
lấy bố. Anh phải phụ trách lái tàu, bèn bọc thằng nhỏ trong bao plastic
nằm dưới chân để bố đứng lái.
Cứ như thế bố con chịu trận suốt ngày đêm
qua nhiều ngày. Khi bị cướp, bị dồn tàu, bố cơng con buộc chặt ngang
lưng. Trải qua những hoàn cảnh không thể tưởng tượng được rồi sau cùng
là hạnh phúc. Bởi v́ nếu không phải như vậy th́ làm sao mà c̣n sống mà
viết lại được chuyện biển Đông. Đa số người chết không nói được đă đành,
các gia đ́nh gặp cảnh quá đau thương thường cũng không muốn viết lại các
trang sử kư gợi lại vết thương quá sức chịu đựng.
Ngoài ra cũng có hai câu chuyện đáng ghi lại
là một chiếc thuyền vượt biên bị hải tặc tấn công, đàn bà con gái đă bị
lùa sang một bên, đàn ông con trai đang bị hải tặc xé quần áo để khám
lấy vàng. Chợt có một thành niên cởi áo có h́nh xâm đầu cọp, chữ Thái và
h́nh bùa chú đầy người. Đám hải tặc xúm lại coi, bàn tán và sau cùng tha
cho cả tàu. Anh thanh niên này cho biết thời trước có bạn bè Thái Lan
xâm ḿnh nói là để gặp hải tặc sẽ b́nh yên, không ngờ giúp cho cả tàu
thoát nạn.
Một chuyện khác là vào thời điểm năm 85, cơ
quan IRCC có bảo trợ một thiếu nữ vào làm thư kư. Cô này thuộc về một
tàu vượt biên 60 người đă chống cự hải tặc nên bị tàu Thái gọi nhau đến
vây lại, đâm cho ch́m chết hết cả tàu rồi hải tặc bỏ đi. Một cô gái duy
nhất c̣n sống nhờ ôm ván và các xác chết khác. Sóng đánh nhiều xác vào
bờ cùng với một cô gái Việt duy nhất c̣n sống. Xóm chài Thái Lan rước cô
gái lên chùa, coi như con Phật được cứu sống. Báo chí có đăng tin và cô
được ưu tiên vào Mỹ. Cô gái này đă lập gia đ́nh, có con cái và có một cơ
sở kinh doanh tại Bắc California.
Chuyện của cô và nhiều nhân chứng khác sẽ
được lần lượt kể lại nhân dịp 30 năm ngày 30 tháng 4-1975.
Sau hết, chúng tôi xin trân trọng giới thiệu
hai tuyển tập Chuyện Kể “ Hành Tŕnh Biển Đông” do Ngụy Vũ xuất bản. Đây
là tác phẩm cần được đọc và được lưu trữ trong tủ sách gia đ́nh người
Việt hải ngoại.. Và khi bản dịch Anh Ngữ hoàn tất để gửi vào hệ thống
đại học và thư viện Hoa Kỳ .Th́ không ai khác, chính anh.Ngụy Vũ, một
con người trầm lặng nói ít làm nhiều ...Nhiều nhất là làm cho thế hệ
Việt Nam mai sau cũng như thế giới thấu hiểu được những kinh hoàng về
“Đại bi khúc thuyền nhân Việt Nam..”
Giao Chỉ – San Jose 2006
oOo
Đêm tối ngày 12 Tháng Mười, 2006, tôi tham dự buổi
ca nhạc gây quỹ tại vũ trường Majestic, do nghệ sĩ Ngụy Vũ tổ chức cùng
các bạn hữu, buổi hát có tên là “Xin Đời Một Nụ Cười”, khung cảnh bên
trong Majestic đầy ắp người. Khai mạc chương tŕnh, hai MC Nam Lộc và
Mộng Lan đă thay mặt “Hành Tŕnh Tự Do Foundation” và nghệ sĩ Ngụy Vũ,
ngỏ lời cám ơn quan khách tham dự và các vị Mạnh Thường Quân, cùng anh
chị em ca nhạc sĩ tham dự và yểm trợ. Nhạc sĩ Nam Lộc đă phát biểu:
“... Kính thưa quư vị, trong bất cứ một buổi sinh
hoạt gây quỹ nào cũng đều phải có sự tham dự của 3 thành phần: Thành
phần thứ nhất là những người dấn thân, t́nh nguyện và âm thầm làm việc
cho một mục tiêu cao đẹp và ư nghĩa. Thành phần thứ hai là những người
có tầm ảnh hưởng và tiếng nói mạnh mẽ để kêu gọi sự tiếp tay và yểm trợ,
đó chính là các anh chị em nghệ sĩ, tuy nhiên thành phần quan trọng nhất
vẫn phải là những người tham dự, quư vị khán thính giả, và các nhà bảo
trợ. V́ thế nh́n thấy quang cảnh của một hội trường thật đông đảo trong
buổi tối hôm nay, một đêm nhạc diễn ra vào giữa tuần, th́ chắc chắn đéu
đó đă nói lên một phần nào sự đồng t́nh của mọi người đối với ban tổ
chức cũng như cá nhân anh Ngụy Vũ, mà đặc biệt nhất là ư nghĩa cùng sự
cần thiết về mục đích của buổi gây quỹ đêm nay nói chung cùng niềm tin
dành cho nghệ sĩ Ngụy Vũ nói riêng....”.
Trong phần phân tích về tầm quan trọng đối với
chương tŕnh dịch thuật các tài liệu lịch sử của cuộc ra đi t́m tự do vĩ
đại nhất trong lịch sử dân tộc Việt Nam, nhạc sĩ Nam Lộc đă nhắc đến
cuộc hội ngộ giữa anh, nghệ sĩ Ngụy Vũ và cô Nina Nguyễn, một khuôn mặt
trẻ trong cộng đồng VN, hiện đang giữ một chức vụ trọng yếu tại ṭa Bạch
Ốc. Khi nhắc đến lư do và sự cần thiết của việc cung cấp các tài liệu
lịch sử tỵ nạn Việt Nam bằng Anh ngữ cho các trường đại học cũng như thư
viện Hoa Kỳ. Cô nói, mỗi khi vài vào các thư viện để t́m kiếm và thu
thập tài liệu về lịch sử tỵ nạn, Nina đă không khỏi giật ḿnh v́ sự tràn
ngập của những sách vở, báo chí do Cộng Sản Việt Nam cung cấp và quảng
bá. Nina đă vô cùng bàng hoàng khi đọc qua một trong những quyển sách
bằng Anh ngữ cũng do Hà Nội gởi sang, mà người viết đă mô tả rằng:
“... những cựu cải tạo viên thuộc các thành phần
sĩ quan và công chức cao cấp của chế độ miền Nam trước đây, đều cho rằng
nhờ ân huệ của nhà nước, chính sách khoan hồng, cải tạo đă thay đổi hoàn
toàn cuộc đời và tư tưởng của họ, và đă đem đến cho họ một cuộc sống ấm
no, hạnh phúc ngày hôm nay!!!”
Lời chia sẻ của Nina Nguyễn đă hoàn toàn trùng hợp
với những ư tưởng mà Nam Lộc đă diễn tả trong một bài viết nói về ca
khúc ‘Xin Đời Một Nụ Cười’do anh sáng tác, mà Ngụy Vũ đă dùng để làm tựa
đề cho buổi nhạc hội tối nay. Chúng tôi xin phép được trích lại một vài
đoạn ngắn sau đây:
“....cả lớp học gần 30 sinh viên (tại đại học
UCLA), mà chỉ có một người biết dân VN đến Hoa Kỳ v́ lư do tỵ nạn. Vậy
th́ làm sao mà họ có thể hiểu nổi những đắng cay, chua xót của một khối
người đă phải chấp nhận bao hiểm nguy, trăm ngàn tủi nhục, bỏ lại sau
lưng gia đ́nh và quê hương để t́m hai chữ Tự Do. Hai chữ Tự Do đánh vần
thật giản dị, và lúc nào cũng lai láng trên các miền đất hứa. Nhưng nó
là những ǵ thiêng liêng, cao quư nhất mà hàng triệu người Việt đang
phải trả giá bằng nước mắt, bằng máu xương, và bằng thân xác họ. Dù đó
là người vượt thoát vào thời điểm khi Sài G̣n vừa thất thủ, hay lang
thang qua rừng già, núi thẳm, hoặc lênh đênh trên biển khơi. Mười năm
trước đây (1975), thời gian lúc đó (1985) hay mười năm, hai mươi năm sau
nữa, nếu Cộng Sản vẫn c̣n ngự trị trên quê hương đất nước, th́ người
Việt cũng sẽ tiếp tục bỏ nước ra đi!....”.
Điều đáng buồn là giới trẻ Mỹ tại một đại học lớn
tại Cali, miền Tây Hoa Kỳ, cũng như tại đại học lớn bên miền Đông Mỹ
quốc, biến cố "người Việt tị nạn Cộng Sản" không được biết nhiều trong
quần chúng Mỹ th́ dễ gây ra ngộ nhận chúng ta chỉ là phường giá áo túi
cơm bỏ xứ ra đi v́ lư do kinh tế:
“....trong một lớp học tại trường Georgetown
University ở Hoa Thịnh Đốn với khoảng hơn 30 sinh viên, đặc biệt là có
một em người VN. Cô cho biết đă theo cha mẹ vượt biển tỵ nạn và sang HK
định cư vào khoảng giữa thập niên 1980, lúc cô vừa được 1 tuổi. Tôi hỏi
em là có bao giờ chia sẻ với các bạn câu chuyện nhọc nhằn của thuyền
nhân VN cho các bạn đồng lớp được biết hay không? Em trả lời: ‘chính em
c̣n không biết rơ cuộc hành tŕnh đó gian khổ ra sao’! Thỉnh thoảng xem
TV hoặc báo chí cô có ṭ ṃ hỏi cha mẹ về chuyện này, nhưng mẹ đều trả
lời là ‘chuyện dài lắm, kể không hết, thôi lo học đi, để khi khác’.
Nhưng theo em th́ dường như có điều ǵ mà mẹ không muốn nói, ‘hoặc cũng
có thể v́ cháu không nói rành tiếng Việt, mà mẹ th́ không nói giỏi tiếng
Anh nên câu chuyện chẳng bao giờ được bắt đầu’! .Tôi chợt nhớ lại câu
nói của chị Kiều Chinh gần 20 năm về trước, và nói thầm trong bụng là
‘tức quá, phải chi ḿnh có một quyển sách Anh ngữ viết về Vietnamese
Boat People liệng vào tay cô bé, để nó biết thế nào là thân phận của một
gia đ́nh thuyền nhân, cùng những ǵ mà họ đă phải trải qua trên đường
t́m tự do’! Nhưng chắc chắn không thể là một quyển, v́ có thể hàng chục
ngàn em như cô bé ‘thuyền nhân’ nói trên đă quên hay không biết đến ư
nghĩa của những chuyến đi ‘t́m chết, để sống’ mà người tỵ nạn Việt Nam
đă phải trải qua.
Tháng Tư 2005, kỷ niệm 30 năm tỵ nạn. Trung tâm Thúy Nga thu h́nh DVD
‘30 Năm Viẽn Xứ ’ và phổ biến nhạc phẩm ‘Xin Đời Một Nụ Cười’ của tôi...
Chỉ chưa đầy một tháng, sau ngày phát hành, th́ tờ báo Công An Thành Phố
đă viết như sau (trích nguyên văn) ‘Quê hương không bao giờ chối bỏ bất
cứ ai, kể cả những người vượt biên đă tự động rời bỏ quê mẹ, nhưng đă
được lư giải rất lệch lạc, rằng không thể sống ở đất mẹ mà buộc phải bỏ
đi như bài ‘Xin Đời Một Nụ Cười’ .... bài hát này đă cố t́nh tô vẽ và
biện minh cho sự ra đi, trốn chạy khỏi đất nước của những kẻ phản quốc
là đúng đắn, ca ngợi những vùng đất nơi xứ người là mảnh đất của Tự Do
...’, rồi 30 năm sau báo chí nhà nước vẫn gọi những người ra đi là ‘kẻ
phản quốc’...”
Tóm lại, mục tiêu của Hành Tŕnh Biển Đông
Foundation đă nói lên ư hướng cao cả của nguồn gốc chúng ta và bảo tồn
tài liệu về kinh nghiệm đau thương trong những chuyến vượt biên trốn
thoát hiểm họa Cộng Sản mà thế giới lên án, MC Nam Lộc nói tiếp:
“....Vấn đề đặt ra ở đây là liệu các thế hệ sau có
hiểu được lư do và ư nghĩa của cuộc t́m kiếm tự do vĩ đại nhất trong
lịch sử dân tộc VN hay không? Liệu những người dân hoặc thế hệ trẻ ở
trong nước, nếu không được giải thích, họ có bị ảnh hưởng bởi những bài
báo đang cố t́nh bóp mép và xuyên tạc lịch sử hay không? Làm sao để cho
người bản xứ, đặc biệt là các sinh viên đại học ở Hoa Kỳ hoặc các nước
tự do khác có được những tài liệu chính xác để đối chiếu với lịch sử cận
đại về cuộc hành tŕnh t́m tự do đầy bi hùng của một dân tộc không chấp
nhận chế độ Cộng Sản? Chắc chắn không có ǵ trung thực hơn bằng chính
lời tự thuật của những người trong cuộc, bằng các nhân chứng sống và
bằng tiếng nói chân thành từ trái tim của một con người Việt Nam đích
thực với tấm ḷng nhân bản. Những câu chuyện "Viết Về Nước Mỹ", "Chuyện
Tù Cải Tạo", "Hành Tŕnh Biển Đông", "Người Thương Binh VNCH" v..v.., sẽ
là những câu trả lời chính xác nhất. Và đó cũng là lư do tôi hỗ trợ công
việc làm hiện nay của anh Ngụy Vũ hay bất cứ ai đang có những nỗ lực sưu
tầm, dịch thuật, phổ biến và ǵn giữ những tác phẩm văn học và nghệ
thuật cho đời ta và cho đời sau.....”
Có thể nói là Đêm ca nhạc gây quỹ cho việc xúc
tiến in ra một ấn bản bằng Anh ngữ của tác phẩm "Hành Tŕnh Biển Đông"
có ư nghĩa chính đáng của nó, một việc làm cần tiếp tay và khuyến khích.
Trang Điền Morita