|
||
|
Đi Trong An B́nh
Trong mùa Giáng Sinh đang về, bạn hữu nhớ mùa Giánh Sinh xưa khi anh c̣n hiện hữu cất tiếng ca vang tươi thắm cuộc đời, ngày hôm nay anh đă ra đi, bạn bè cùng nhau viết về anh. T́nh thi văn nhạc hữu gắn bó qua những tác phẩm chúng ta trao nhau. Đời sống vô thường, cuộc đời phù vân, nhưng t́nh bạn thiên thu, trong ư niệm đó, Việt Hải xin dược cô đọng những ư tưởng về nhạc sĩ Hiếu Anh dưới đây trong bài viết "Đi Trong An B́nh".
Nhạc Sĩ Hiếu Anh - Nguyễn Trí Hiếu (1941
- 2005) Tối ngày Chủ Nhật, 27 tháng 11, 2005 tôi vừa về đến nhà từ Orange county v́ hôm nay tôi phải đưa các con đi tŕnh diễn âm nhạc, bỗng tiếng điện thoại reo vang. Đầu dây bên kia là chị Hồng Phúc thông báo tin buồn là nhạc sĩ Hiếu Anh vừa ra đi. Tin như "sét đánh" ngang tai đến với tôi, tôi trong tâm trạng sửng sốt và thật bàng hoàng. Tôi nhớ ngày nào đây tôi gọi phone cám ơn anh cho tôi dĩa CD "Ngày Tháng Cô Đơn" và thông báo là tôi gửi tặng anh quyển đặc san Đồng Tâm #1. Anh cho biết nó lạc sang nhà láng giềng của anh v́ tôi ghi sai địa chỉ. Thế là anh em đấu hót như mọi lần chuyện thơ, văn và nhạc. Tôi bảo anh tôi cần 3 bản nhạc t́nh nhất của anh cho Đồng Tâm #2, anh cười. T́nh bạn văn chương hay t́nh bạn âm nhạc rất dễ thương v́ người nghệ sĩ được kết hợp bởi những mẫu số chung bằng tri thức của cái t́nh bạn như vậy. Tôi quen anh rất t́nh cờ. Khi tôi viết bài về ca sĩ Thái Thanh, tôi cần ư kiến của một số bạn trong lănh vực thơ và nhạc cho ư kiến. Tôi chui vào Trang Trinh Nữ để thỉnh ư của các vị nhạc sĩ. Khi đó anh Hiếu Anh đang trực tuyến. Tôi gửi lời xin ư kiến về giọng ca Thái Thanh. Anh bảo tôi trong thư hồi âm anh không phải văn sĩ, anh chỉ sáng tác nhạc mà thôi. Tôi gửi tiếp lời minh xác là tôi chỉ cần 10 ḍng trở lại cho lời phát biểu cảm tưởng như kiểu nghĩ sao nói vậy, không cần dài ḍng văn tự và trau chuốt. Thế là anh hồi âm tôi như sau:
"Rất hân hạnh
biết anh và lại được anh nhắc tới ca sĩ THÁI THANH, một ca sĩ có
giọng ca thánh thót ngọt nào và truyền cảm, một giọng ca mà nhiều
người đă phải nh́n nhận rằng: "GIỌNG CA VƯỢT THỜI GIAN và KHÔNG GIAN".
Những bản T̀NH CA của Phạm Duy mà THÁI THANH đă hát sau này ít có ai
qua mặt được THÁI THANH như bài Đố Ai, NỤ TẦM XUÂN,... hay HỘI TRÙNG
DƯƠNG của Phạm Đ́nh Chương, và cả những tác phẩm của các nhạc sĩ
khác như bài MÙA THU KHÔNG TRỞ LẠI của Phạm Trọng Cầu, mà THÁI THANH
đă hát rất hay. Tuy vậy, sở thích và tŕnh độ thưởng thức của mỗi
người mỗi khác... nhưng tựu trung hầu như đa số đều mến mộ giọng ca
THÁI THANH như một GIỌNG CA VÀNG hiếm có. Đó là nguyên bản lời viết từ email anh gửi cho tôi về Thái Thanh. Sự ra đi bất th́nh ĺnh của anh Hiếu Anh làm cho bao bạn bè nhận tin trong xôn xao, trong ngỡ ngàng và trong luyến tiếc. Khi anh c̣n sống, anh sống hết ḷng với bạn bè, khi anh ra đi anh đi trong âm thầm, không lời từ giă. Chính v́ thế sự lưu luyến hay luyến tiếc về anh càng nhiều hơn. Tôi đọc lời viết của anh Cao Nguyên, một người bạn cùng anh xuất thân từ quân trường Thủ Đức, cũng như cùng nhận nhiệm sở trú đóng tại Pleiku khi xưa, những ḍng ghi nhận rất chân t́nh và trung thực về cá về anh Hiếu Anh như sau: "iều
Tin
nhạc sĩ Hiếu Anh qua đời một cách đột ngột đă khiến tôi bàng hoàng. Tôi
lặng người và nghe như đâu đây gịọng nói của anh: "Hiếu Anh đây!". Anh
có thói quen mỗi khi gọi điện thoại đều bắt đầu như vậy. Tôi nhớ
thật nhiều thời gian chúng tôi tham dự Đại Hội Thơ Nhạc ở Cali mấy
năm về trước. Tôi lái xe chở anh Hiếu Anh cùng anh chị Nhật Vũ và
Miên Du Đà Lạt từ khu Phước Lộc Thọ đến San Diego. Trên đường đi,
anh Hiếu Anh đă kể về những mối t́nh của anh ấy, về người vợ đă hết
ḷng yêu thương anh, chia ngọt xẻ bùi với anh trong suốt mấy chục
năm trường. (Nguyễn Tuấn, Pennsylvania viết trong bài "Thương tiếc Hiếu Anh")
Sau nhạc sĩ Nguyễn
Tuấn nhắc chuyện cũ về nhạc sĩ Hiếu Anh, th́ một người bạn khác là
nhạc sĩ Khanh Phương cho lời trần t́nh về người nhạc sĩ quá văng, dù
anh đă âm thầm ra đi, nhưng những cá tính, những đặc điểm của anh,
cá tính khiêm cung, b́nh dị, hay đặc điểm hiền ḥa, có nụ cười đôn
hậu luôn luôn được nhớ măi. Đây là bài "Kỷ Niệm Cùng Nhạc Sĩ Hiếu
Anh": Đ
"Lúc này mùa đông nên trời mau tối, mới hơn 7 giờ mà trời đă tối hẳn, ngày Chủ Nhật cuối tuần nên điện thoại lúc nào cũng bận rộn, chị Ngô Minh Hằng gọi thăm tôi, 2 chị em nói chuyện 1 lúc th́ tôi bảo chị vào khoảng 9 giờ tối nay HP sẽ gọi lên Đài Phát Thanh hát tặng chị nhạc phẩm Quê Hương Bỏ Lại và chị đồng ư chờ nghe sau đó tôi cúp điện thoại, lúc đó vào khoảng hơn 8 giờ tối, vừa đặt cell phone xuống th́ điện thoại lại reo, cầm điện thoại lên th́ đầu giây bên kia giọng nói của chị Hoàng Lan Chi bảo là mới nói chuyện với anh Hiếu Anh xong, tôi vội nói đùa với chị, làm ǵ mà chị phỏng vấn ảnh hoài vậy, thấy nhạc anh HA hay nên thích giới thiệu phải không? v́ hôm trước chị đă cho tôi nghe buổi Giới thiệu Tác giả, tác phẩm và thính giả rồi, chị bảo lần này ta làm chương tŕnh giới thiệu nhạc phẩm Ru Em T́nh Vàng của anh Hiếu Anh.Tôi ngồi lắng tai nghe chị nói, cuối cùng chị nói với tôi, ta mới làm xong chương tŕnh cho anh Hiếu Anh xong, giờ th́ anh chết rồi, tôi giật ḿnh la lớn lên: "Cái ǵ?! cái ǵ?! Chị nói ǵ?". Lúc đó chị nhắc lại với tôi là anh Hiếu Anh chết rồi, giọng chị nức nở nghẹn ngào, tôi th́ nước mắt vừa tuôn ra vừa hỏi chị: "Ai đưa tin này?", chị bảo là chị Hiếu Anh gọi lại cho chị hay, mặc dù lúc đó tôi đang chới với v́ tin quá đột ngột và h́nh như tôi nghĩ là tôi và chị Hoàng Lan Chi nghe lầm, chứ không có chuyện đó đâu, tôi mới bảo với chị là chắc chị Hiếu Anh nói đùa để hù chơi, nhưng chị HLC bảo không lẽ chị HA đùa như vậy, trong thâm tâm tôi mong sự việc không phải vậy nên tôi bảo với chị HLC, thôi để Hồng Phúc gọi lại hỏi chị HA cho chắc chắn rồi sẽ gọi lại chị. Tôi đang phân vân không biết gọi điện thoại nhà hay cell phone của anh HA, sau đó tôi bấm số cell phone và hy vọng người bắt điện thoại là anh,... Nhưng từ đầu giây bên kia giọng chị HA lên tiếng hỏi: "Ai đó?", tôi cho biết tôi là HP ở Dallas, đă gặp anh chị hôm trước khi anh chị về đây thăm gia đ́nh người con gái, chị nhớ ra tôi và tôi hỏi chị anh HA sao rồi chị ? Chị trả lời Bác Sĩ vừa xác định là anh đă mất, chị cho biết khi xe cứu thương đem vô nhà thương th́ Bác sĩ khám và cho biết chỉ hy vọng 30% thôi , tôi biết chị và gia đ́nh đang bận rộn nên chào chị và hẹn sẽ gọi lại thăm chị sau. Trong lúc nước mắt vẫn rơi, tôi gọi lại cho chị HLC biết th́ chị bảo để ngày mai gọi lại v́ chị mới uống thuốc ngủ nên đầu óc đang mệt, lúc đó tôi cũng phân vân không biết gọi ai trước ai sau, v́ giờ giấc khác nhau khoảng 1 dến 3 tiếng đồng hồ, tôi liền gọi cho anh nhạc sĩ Ngô Đắc Trung biết tin anh HA mất, anh NĐT cũng la lên: "Cái ǵ? Anh Hiếu Anh mới nói chuyện với tôi khi trưa này", tôi trả lời anh Trung là hồi trưa khác, bây giờ khác, v́ không có nhiều thời gian nên tôi chào anh để kịp thông báo cho người khác, tôi biết anh cũng đang đau xót và nhỏ lệ cho người bạn văn nghệ, sau đó tôi gọi nhạc sĩ Bùi Kim Cương báo tin anh HA đă mất, anh BKC c̣n đang sửng sốt và bảo là mới nói chuyện với anh HA sáng nay, anh c̣n muốn kể cho tôi nghe thêm nhiều việc, nhưng anh thấy tôi nói trong nước mắt và biết tôi c̣n nhiều việc phải làm nên hẹn sẽ nói chuyện dịp khác, tôi quay điện thoại qua chị Ngô Minh Hằng cho biết tin này, chị cũng la lên là mới nói chuyện với anh Hiếu Anh, tôi không thể nói chuyện với chị lâu được nhưng tôi biết chị cũng đang thương xót cho một người bạn thân t́nh, tôi vội chào chị và gọi cho anh Hoàng Minh Hùng th́ anh HMH bảo sáng nay 2 anh mới tṛ chuyện đây mà. Tôi chào anh trong lúc anh đang c̣n bàng hoàng xúc động.Đời thật đâu ngờ, mỗi giờ phút trôi qua là có nhiều thay đổi. Trong lúc tôi gọi điện thoại báo tin th́ tôi cũng dành thời gian để email cho chị Minh Hồ Đào, v́ tôi biết giờ đó bên kia chị đang say giấc, tôi muốn vào Trinh Nữ để báo tin cho mọi người biết là Nhạc sĩ Hiếu Anh, 1 thành viên của TN đă ra đi, nhưng không biết làm sao post vào trang Thông Báo, nên tôi t́m email của anh Nguyễn Phước Nguyên và nhờ anh thông báo dùm, lúc đó thấy Miên Thụy đang trực tuyến tôi liền cho MT hay, tôi biết MT cũng đang nức nỡ v́ MT hỏi tôi tới tấp khi nghe tin anh HA mất: "Chị ơi! sao anh HA mất?", và v.v... Tôi lại tiếp tục gọi báo tin cho Miên Du biết, lúc đầu MD c̣n hỏi tôi vài câu, sau đó la khóc thật to, v́ ở quá xa xôi chứ nếu ở gần nhau chắc chúng tôi ôm nhau mà khóc, tôi không c̣n thời gian nhiều v́ đêm đă quá khuya, tôi phải vội gọi cho anh Việt Hải biết, v́ có lần tôi đă đọc bài của anh viết về nhạc sĩ HA, anh cũng ngạc nhiên và xúc động khi nghe tin này và anh hỏi tôi nhiều chi tiết để viết Cáo Phó và Phân Ưu, tôi hẹn sẽ gọi lại anh cho biết thêm tin tức. Đêm đă khuya, tôi biết chắc anh Cao Nguyên đang ngủ, nhưng tôi nghĩ nếu để ngày mai thứ hai anh ấy đi làm rồi , nên tôi gọi th́ anh CN cũng hơi ngạc nhiên là đă lâu lắm không liên lạc, tôi vội cho anh biết tin là v́ anh HA mất nên tôi mới gọi anh vào giờ này, chắc anh cũng không trách tôi, v́ tôi là một người lúc nào làm việc ǵ cũng nghĩ đến người khác trong t́nh thân ái. Lúc gọi cho Miên Du tôi cũng có gọi cho anh Mạc Phương Đ́nh nhưng điện thoại bận, sau đó gọi lại th́ anh cho biết MD vừa cho anh hay. Lúc đó đầu óc tôi cũng mệt mỏi nên tôi muốn gọi thêm những người quen anh HA để báo tin buồn này, nhưng đôi mắt tôi nằng nặng không biết v́ buồn ngủ hay v́ khóc mà thấy hơi khó chịu. Tôi đành phải trở lại với chị HA để hỏi tên tuổi từng người, lúc đó cả nhà c̣n ở nhà thương, sau khi ghi đầy đủ chi tiết và hỏi thăm chị vài câu, th́ vừa lúc đó chị bảo với tôi, họ cho biết là đem xác anh xuống nhà xác, chị nghẹn ngào và nói bây giờ chỉ ḿnh anh nằm đây trong lạnh lẽo, tôi nghe mà đau ḷng. Sau khi chào chị để gia đ́nh sửa soạn về nhà nghỉ ngơi, tôi lại tiếp tục công việc là liên lạc với anh Việt Hải để cho anh biết đầy đủ chi tiết hơn. Đêm nay bao nhiêu người tôi báo tin anh HA mất, là bao nhiêu người nhỏ lệ để thương tiếc anh, và rồi những ngày kế tiếp sẽ c̣n nhiều và nhiều nữa những ḍng lệ nhỏ xuống thương tiếc một người nhạc sĩ đầy khả ái. Đêm đă về khuya, tôi biết tôi sẽ khó ngủ trong đêm nay, nên ngồi một ḿnh tôi mở nghe lại cuộc phỏng vấn của tôi về anh Hiếu Anh, nghe vài bản nhạc trong mấy CD anh gửi tặng, ḷng buồn thật buồn. Lúc trước tôi có hứa với anh là sẽ đưa những bản nhạc trong mấy CD của anh lên Paltalk, bây giờ tôi đang thực hiện th́ anh đă ra đi. Khi nghe tin anh đă vĩnh viễn ra đi, tôi thật bàng hoàng xúc động và bật khóc, v́ anh là một người mà tôi rất kính mến, ngoài t́nh văn nghệ chúng tôi c̣n xem nhau như anh em, chúng tôi thường liên lạc nói chuyện thơ, văn, ngoài ra anh em c̣n nói chuyện nhà cửa, thời tiết, v.v… V́ anh bảo với tôi nhà cửa ở Dallas đẹp và rẻ hơn nơi anh đang sống, anh cũng cho biết anh có rất nhiều bạn bè ở đây, nên tôi thường rủ anh nên về đây để tránh tuyết và cái lạnh ở Kentucky. Tôi biết anh HA không giàu tiền bạc, nhưng anh giàu t́nh cảm, anh làm những điều đúng theo tư cách của một nhạc sĩ, không ham danh vọng và tiền bạc, anh viết nhạc theo niềm đam mê, theo cảm xúc, anh viết nhạc theo cái hay và ư nghĩa của bản nhạc và theo phong cách của một nhạc sĩ đúng nghĩa, ḍng nhạc của anh ḥa theo từng lời từng ư , làm cho người thưởng thức nhận thấy cái hay cái tài của người nhạc sĩ, tôi biết anh là một nhạc sĩ thầm lặng không khoe khoang, anh rất hiền, vui tánh, nhă nhặn với mọi người. Đêm nay anh Hiếu Anh đă ra đi, để lại bao nhiêu người thương tiếc, họ đă nhỏ lệ khóc cho người nhạc sĩ tài hoa. Anh Hiếu Anh ơi! anh có biết đêm nay biết bao nhiêu ḍng lệ rơi xuống thương nhớ anh không ? Cầu nguyện linh hồn anh sớm về nước Chúa."
(Hồng Phúc, bài viết "Thương tiếc Nhạc Sĩ Hiếu Anh") Tôi đọc bài viết của chị Hồng Phúc tôi đồng ư với nhận xét của chị là: "... tôi biết anh là một nhạc sĩ thầm lặng không khoe khoang, anh rất hiền, vui tánh, nhă nhặn với mọi người...". Thật vậy, anh Hiếu Anh được bạn bè thương mến v́ anh an phận, mang đức tính ḥa nhă, từ tốn, ít khi từ chối bạn bè khi họ nhờ đến anh. V́ sống an phận, không phô trương, anh sống măi tại Kentucky. Có lần tôi hỏi anh sao không dọn về miền Nam Cali như nhiều nghệ sĩ Việt Nam do những lợi điểm nhiều cơ hội cho ngành âm nhạc v́ anh là thầy dạy nhạc đă lâu, Nam Cali có không khí Việt Nam quanh Little Saigon và khí hậu tốt. Anh nói là anh đă quen ở Kentucky, đời sống bên đó êm đềm và giá sinh hoạt thấp hơn Nam Cali. Tôi đồng ư anh thấy cảnh kẹt xe trên freeway, Los Angeles ồn ào, giá sinh hoạt lại khá cao, nhiều bạn bè tôi từ Minnesota, Wisconsin hay các nơi vắng vẻ, họ không thích sống tại Nam Cali. Trong bài viết trên có đề cập đến thi sĩ Miên Thụy hiện cư ngụ tại Ḥa Lan, thơ t́nh Miên Thụy làm rất hay, nhiều bài thơ của cô được các nhạc sĩ chọn phổ nhạc, trong đó có nhạc sĩ Hiếu Anh. Miên Thụy c̣n là một ca sĩ, cô có đam mê âm nhạc và văn chương, nên cô có những trao đổi về thi nhạc với anh Hiếu Anh. Được tin người anh lớn ra đi, Miên Thụy sáng tác ngay bài thơ tưởng niệm anh Hiếu Anh, bài mang tên "Tiếc Thương Anh". Nội dung thơ nghe giá buốt nỗi ḷng, nhạc sĩ Hà Lan Phương đă phổ thành bài ca mang cùng tên, nhịp Boston chậm mang âm thanh buồn da diết, bài hát do chính Hà Lan Phương hát, nhạc sĩ Nguyễn Hải phu quân của Hà Lan Phương đệm nhạc. Hà Lan Phương email tôi MP3 của bài hát, tôi nghe hơn 50 lần rồi: "Giọt nước mắt dành cho anh hôm nay Tin anh ra đi bỏ hết nơi này Để lại cho ai nỗi buồn da diết Tiếc nhớ thương anh mắt lệ tuôn dài
Trần gian mất anh vắng đi tiếng cười Đàn trẻ không anh như thiếu niềm vui Bè bạn không anh đau ḷng tưỏng nhớ Em thiếu vắng anh bóng đổ bên đời"
Tiếng hát vang lên mang âm thanh ngậm ngùi của giọng ca, lời thơ nhạc thật ray rứt, nét u buồn trầm bổng của điệu nhạc như khóc tiễn đưa nhạc sĩ Hiếu Anh ra đi về một cơi b́nh yên.
"Tiếng đàn c̣n đây nghe buốt trái tim Lời anh c̣n đây chan chứa nỗi niềm Sao anh bỏ đi phương trời biền biệt Sương khói mộ chiều anh một cơi riêng
Về đi anh hỡi nếu anh c̣n nghe Tiếng khóc bi thương vang vọng đêm về Ở một nơi xa chắc anh đă hiểu Anh chỉ c̣n về trong mộng giữa khuya"
"Tiếc
Thương Anh", nhạc Hà Lan Phương, thơ Miên Thụy: Ngày c̣n sống Hiếu Anh sáng tác nhạc tặng bạn bè, ngày anh ra đi bạn bè dùng nhạc đưa tiễn anh. Anh có nghe lời ca tiếng nhạc tiễn đưa anh? Những bè bạn c̣n lại tại nơi này cầu chúc anh t́m được một thế giới mới không có chiến tranh, không có thù hận, không có tai ương, không có khủng bố, và không c̣n khổ lụy trần gian, một nơi anh t́m được sự bằng an trọn vẹn trong tâm hồn.
"Tiếng đàn c̣n đây nhưng anh đâu rồi Tiếng hát ai nồng nhịp điệu chơi vơi Xin hát anh nghe một lần sau cuối Tưởng nhớ thương anh bao nỗi ngậm ngùi."
(Thơ Miên Thụy, Để tưởng nhớ đến cố nhạc sĩ Hiếu Anh) Từ Paris anh Phạm Văn Vĩnh là một trong những sáng lập viên forum Vietnamiti ôn lại chuyện cũ có kỷ niệm với anh Hiếu Anh. Lời anh viết chân thành kể về người bạn quen nhau trên internet, nhưng t́nh bạn văn chương, âm nhạc vẫn thắm thiết: “Tôi băn khoăn lắm mới viết mấy hàng này v́ sợ mang tiếng thấy người sang bắt quàng làm họ. Tháng ba năm 2005 tôi t́nh cờ nhận một lá thư kư tên: HieuAnh2000@yahoo.com . V́ con số 2000 mà về sau này mỗi lần nh́n thấy h́nh hay tên anh Hiếu Anh tôi đều nhẩm trong miệng "anh hai ba số không". Anh Hiếu Anh rất đơn giản, viết thư làm quen với tôi. Thật là một sự hiếm có trong cơi đời bon chen này. Nếu tôi nhớ không sai th́ h́nh như anh Hiếu Anh nghe được đâu đó vài bài hát tôi viết rồi chắc anh thích nên viết thư làm bạn. Lá thư sau anh Hiếu Anh bảo tôi cho địa chỉ để anh gởi tặng CD Lời T́nh Buồn. Tôi trả lời anh Hiếu Anh là tôi hiện ở Paris bên Pháp, đường xá xa xôi, cước phí bưu điện cao mà nghệ sĩ hải ngoại làm nghệ thuật v́ nghệ thuật nên tiền đâu mà chi phí như vậy. Tôi xin anh Hiếu Anh gửi qua email cho tôi nhạc MP3 của Lời T́nh Buồn là đủ rồi. Anh Hiếu Anh không chịu, anh trả lời cứ cho anh địa chỉ rồi c̣n nói thêm tôi gởi cho anh Trần Quang Hải được tất nhiên tôi gởi tặng anh cũng được. Tôi tự nhiên thấy tim gan phèo phổi ḿnh nở ra v́ bổng dưng được đứng ngang hàng với anh Trần Quang Hải. Hai tháng trôi qua tôi không nhận được CD Lời T́nh Buồn. Tôi cũng không dám viết thư nhắc chuyện này. H́nh như anh Hiếu Anh cũng chờ đợi điều ǵ nên cuối cùng "anh hai ba số không" lại xuất hiện trong hộp thơ. Lần này anh Hiếu Anh hỏi tôi đă nhận CD chưa mà sao không thấy tôi hồi âm. Tôi trả lời anh Hiếu Anh là đợi dài cổ ra mà có thấy CD nào đâu. Nửa tháng sau, bưu điện mang CD Lời T́nh Buồn đến trao tận tay tôi. Gói quà đến trong t́nh trạng hết sức “khẩn trương”, thê thảm, bao b́a bị rách nát và hộp đựng CD vỡ vụn từng mảnh nhỏ. Cũng may CD c̣n nguyên vẹn. Trong thơ anh Hiếu Anh viết tay ít hàng chữ tặng CD cho tôi. Tôi viết thơ báo tin cho anh hay và được anh trả lời "tụi bưu điện Pháp làm ăn bê bối thật !". Tôi định căi lại "không phải tụi Pháp đâu, chắc là tụi Mỹ" nhưng nghĩ lại tôi không nói thêm ǵ nữa. Dù tôi nhỏ hơn anh Hiếu Anh 12 tuổi, lúc nào viết thư anh Hiếu Anh cũng gọi tôi là "anh Vĩnh". Tôi có xin anh đổi cách xưng hô v́ tôi đáng em anh đôi lần nhưng về sau tôi nghĩ chắc đây là lối huynh đệ văn nghệ dùng với nhau. Ít lâu sau anh gửi thêm cho tôi CD Tiếng Hát Học Tṛ và hai tập nhạc in các bài hát trong CD. Sau khi nghe xong hai CD nhạc tôi viết gởi anh mấy hàng đại khái nói nhạc của anh rất t́nh tự quê hương, nhiều bài viết theo thể điệu dân ca. Trong CD anh nhiều ca sĩ có giọng rất hay. Sau này chúng tôi thường trao đổi tin tức với nhau về sinh hoạt văn nghệ, sáng tác. Lá thư cuối cùng tôi nhận được cách đây mấy tuần lễ... Vĩnh".
Tại Pháp ngoài anh Phạm Văn Vĩnh ra, chị Đào Thị Nho gửi tôi bài viết cảm động mang tên "Không Nguôi". Sau đây là phần trích đoạn của bài viết từ chị Đào Thi Nho hay Minh Hồ Đào:
"Anh Hiếu ơi ! Từ đây mãi mãi hộp thư của hai em ở Montpellier, tận trời Âu, Pháp quốc không còn nhận được phong bì chứa những trang thư tâm tình hay bài nhạc với những dòng chữ của anh viết gởi cho hai em từ Kentucky - Mỹ quốc. Hai em không còn trông thấy những bản nhạc sáng tác tiếp phổ thơ của hai em. Hai em vĩnh viễn mất anh trên cõi đời nầy rồi. Những giọt nước mắt của hai em cho đến hôm nay vẫn còn đọng trên mi chưa kể mỗi lần nghe lại những CD anh ký tặng cho hai em như "YÊU TRONG KỶ NIỆM, LỜI TÌNH BUỒN, TÌNH CHA, CÔNG CHA NGHĨA MẸ" và 11 nhạc phẩm anh viết phổ thơ hai em gần một năm quen biết.
Anh Hiếu ơi ! Hai em không ngờ lần trao đổi email giữa anh với Minh Hồ Đào... Tuy anh ra đi một cách đột ngột nhưng những dòng nhạc, những bản nhạc tình cảm lãng mạn của anh làm rung động mãi trong lòng người, cũng như những kỷ niệm một năm qua không bao giờ phai trong ký ức hai em nói riêng mà anh đã coi Minh Hồ và Minh Hồ Đào như là những đứa em tinh thần trong làng Thi Nhạc Việt Nam ở hải ngoại. Giờ đây anh đã ra người thiên cổ. Thân xác anh đã được khoát chiếc áo quan và anh ngủ say một giấc ngủ ngàn thu nơi miền đất lạnh. Một khoảng cách nghiệt ngả đớn đau, âm dương ba tấc đất, tuy gần mà xa, tuy xa mà gần. Dẫu biết rằng cát bụi rồi cũng trở về với cát bụi, nhưng trong lòng con người vẫn luôn thấy đớn đau tận cùng khi vắng đi một người thân thương đã mất sự sống trên cõi đời, ra đi vĩnh viễn. Anh đã được Chúa rước về. Đó là quy luật của Thượng Đế, đấng tối cao của loài người. Hai em chỉ còn biết nguyện cầu hương hồn anh được hưởng bầu hồng ân nơi cõi vĩnh hằng. Trân trọng kính chào anh lần cuối. Vĩnh biệt anh Ba Hiếu Anh! Minh Hồ & Minh Hồ Đào Montpellier, Pháp quốc Ngày 04 tháng 12 năm 2005."
Bài viết của anh Vĩnh và chị Nho cho chúng ta thấy ḷng tốt trong t́nh bằng hữu và sự trân trọng bạn bè của anh Hiếu Anh. Hầu như nhiều người đă kể cho tôi nghe những điều như vậy. Nói về những nhạc phẩm và CDs mà anh Hiếu Anh đă làm. Tôi ghi nhận là những dĩa CD mà anh đă thực hiện gồm: T́nh cha nghĩa mẹ, T́nh ca học tṛ, Cho người t́nh xa cách, Giai thoại yêu đương, Lời T́nh buồn, Yêu trong kỷ niệm và dĩa gần đây nhất là Ngày tháng cô đơn. Trong suốt 40 năm trong ngành âm nhạc, anh đă sáng tác hơn 200 bản nhạc. Về tiểu sử th́ anh tên thật là Nguyễn Trí Hiếu, sinh năm 1941 tại Hà Nội. Là giáo sư dạy môn âm nhạc cho các trường trung học, tham gia Ban Phát thanh Học sinh trên làn sóng của Đài Phát Thanh Sài G̣n, Chương tŕnh có sự góp mặt của các ca sĩ Duy Trác, Phạm Vận, Mai Hân, Mai Hương và Bích Tuyết (em Mai Hương), anh c̣n phục vụ trong quân đội tại trường quân nhạc QL/VNCH, cấp bực đại úy. Sau năm 1975 bị đi tù CSVN đến năm 1981. Năm 1992 sang Mỹ diện tù nhân HO, định cư một nơi là thành phố Louisville, Kentucky.
Bây giờ ta hăy nghe những ḍng tâm sự của người nhạc sĩ trẻ Vũ Hữu Toàn (chủ forum EmCaHat) gửi đến anh Hiếu Anh”:
“Toàn và chú Hiếu Anh cùng sinh hoạt trên một diễn đàn âm nhạc có tên là Nhạc Việt trên mạng lưới internet. Toàn được quen biết chú cũng đă mấy năm rồi. Chú vẫn thỉnh thoảng ra mắt CD và gửi Toàn một cái nghe, mặc dù Toàn chẳng có cái nào để gửi tặng lại chú. Mấy năm như thế, email qua lại nhưng cũng chỉ nghe nhạc chú và biết chú qua h́nh ảnh thôi...cho đến tháng Tư vừa rồi, ngay đúng mùa hoa anh đào nở, chú báo tin cho Toàn biết là chú sẽ làm một chuyến ghé thăm vùng thủ đô Hoa Thịnh Đốn và muốn gặp Toàn đàn hát cho vui. Thế là Toàn gọi phone cho chú khi chú tới nhà con trai chú cũng ở tiểu bang Maryland.. Toàn, chú, chị Hoàng Lan Chi và anh Nguyễn Đăng Tuấn hẹn gặp nhau trên Washington DC đi ngắm hoa anh đào.
C̣n nhớ buổi
trưa hôm đó, ngày thứ 7, mồng 9 tháng 4, 2005. Toàn cùng vợ Toàn lên
DC và gặp chị Hoàng Lan Chi và anh Nguyễn Đăng Tuấn. Cả 4 người đứng
tṛ chuyện, chờ chú hoài rồi gọi phone tới lui cho chú... trong khi
đó Ân, con trai chú chở chú chạy tới chạy lui t́m không ra chổ đậu
xe. Gần hai tiếng đồng hồ như thế, chú gọi lại cho Nhưng may mắn sao là ngày hôm sau chú dành được chút ít thời gian nên cùng thím và con trai chú ghé nhà Toàn đàn hát cùng một vài bạn bè trong giới âm nhạc khác chung vui trong một buổi hội ngộ ca hát bỏ túi, nhưng thật vui. Cũng nhờ đó mà Toàn mới có một số h́nh chụp lưu niệm lúc chú ngồi ôm đàn hát. Sau đó khoảng hai ngày th́ chú đă bay về lại nhà bên Louisville. Độ hai tuần sau chú gửi MP3 cho Toàn nghe bài nhạc "Tôi lên Xứ Hoa Đào" mà chú vừa sáng tác và bài viết về kỷ niệm chuyến ghé thăm vùng thủ đô này.
Cách đây vài hôm khi vào forum đọc email, Toàn nhận tin từ vài anh chị trong nhóm thông báo tin là chú Hiếu Anh đă ra đi. Toàn cũng như tất cả anh chị đă quen chú rất bỡ ngỡ và u buồn khi nghe tin chú đột ngột ra đi. Chú ra đi nhưng những bài nhạc của chú sáng tác vẫn c̣n ở lại trong làng âm nhạc của chúng ta, chú ra đi nhưng chú đă để lại cho bạn bè ḷng luyến tiếc và cảm mến, và chú ra đi nhưng chú dă để lại cho Toàn những h́nh ảnh, những kỷ niệm của hôm hội ngộ mà chú ghé thăm vùng thủ đô chia xẻ lời ca tiếng nhạc của người nhạc sĩ vui tính, cũng như người nghệ sĩ bên cây đàn hơn nửa đời người.
Lời sau cùng, Toàn xin chia buồn cùng thím và thân quyến của chú Hiếu Anh trong sự mất mát to lớn này. Xin được dâng lời cầu xin cho linh hồn chú sớm được lên thiên đàng để quên đi mọi nhọc nhằn ở cơi trần gian. (Vũ Hữu Toàn, Washington DC)
Tiếp theo lời chia xẻ của Vũ Hữu Toàn là bài tường thuật về chuyến lên Wahshington DC ngắm hoa đào của anh chị Hiếu Anh. Bài do chính Hiếu Anh viết email sang bảo tôi xem chuyến di kỷ niệm ngắm hoa của anh. Anh c̣n tḥng thêm: "Hoa anh đào đẹp lắm anh ơi". Anh dặn tôi hăy chia xẻ với bạn bè trên web cho vui. Bài cho thấy chuyến đi lư thú được dịp thưởng ngoạn ngắm hoa cũng như gặp gỡ bạn bè. Đây là kỷ niệm mà anh Hiếu Anh viết về ngày lễ Hội Hoa Đào tại thủ đô Hoa Thịnh Đốn:
“Sơ lược chuyến đi thăm Thủ Đô Washington DC.
Washington DC là thủ đô của Hoa kỳ, nơi đây có nhiều cơ quan đầu năo của chính phủ như Ṭa Bạch Cung, Điện Capitol của Quốc Hội, Ngũ Giác Đài Là Bộ Tổng Tham Mưu cuả quân đội. Ngoài ra c̣n có Bảo Tàng Viện, có Đài Tưởng Niệm các chiến sỹ Mỹ Việt đă hy sinh trong chiến tranh Việt Nam để bảo vệ tự do nhân quyền; Và mới đây thêm Đài Tưởng Niệm các chiến sỹ Hoa Kỳ đă hy sinh trong cuộc Thế Chiến II chống Phát Xít Đức giải cứ các nước Đồng Minh như nước Pháp, v.v.
Ngoài ra thủ đô Washington DC c̣n là nơi danh lam thắng cảnh. C̣n là điểm tổ chức các hoạt đông văn học nghệ thuật với các show tŕnh diễn, nhất là vào các ngày lễ lớn. Hàng năm cứ vào đầu tháng 4 tới 15 tháng 4 là có đại hội Hoa Anh Đào (Cherry Blossom Festival) khách thập phương đổ về dự hội rất đông.
Hoa Anh Đào nở rộ rất đẹp dọc hai bên bờ sông Potomac các rặng cây Anh Đạ có chiều cao thấp hơn đầu người đượm các sắc hoa từ hồng, hồng nhạt. và trắng nở rộ khắp cây rung rinh trước gió trông thật đẹp và nên thơ người người thi nhau vịn cành hoa chụp h́nh. Nh́n hoa đào rung rinh trước gió ḷng tôi chợt nhớ đến bài hát. Ai Lên XứHoa Đào của Hoàng Nguyên Xưa: Ai lên xứ Hoa Đào Đừng quên đem về một cành hoa.
Tôi không quên hái trộm một cành hoa để tưởng nhớ đến: Môi em thắm hoa đào Làm tim anh xôn xao Làm hồn anh ngây ngất
Với
nụ hôn năm nào
Mưa rơi ướt cánh hoa đào Mưa rơi tan nát đời hoa c̣n ǵ
Nên tôi thầm van: Lạy Trời đừng có Mưa chi Cho hoa tươi măi cho người ngắm hoa
và may thay mưa nhẹ buổi sáng rồi tạnh, tôi vội di thăm DC ngắm hoa đào. Lúc này cũng đă đông nhưng cũng t́m dược chỗ đậu xe. Chúng tôi tản bộ dọc bờ sông ngắm hoa chụp h́nh. Giữa rừng người dủ mọi sắc tộc giữa rừng hoa rung rinh truớc gió từ duới sông thổi lên ḷng tôi cảm thấy ngất ngây với một cảm giác dịu êm trong ḷng. Tôi ngồi xuống ghế đá bên hồ để t́m một chút lắng đọng trong tâm hồn giữa cảnh trời nên thơ với hương hoa ngạt ngào. Thơ thẩn tản bộ mấy ṿng bờ hồ, chiều xuống chúng tôi ra về trong cảnh chiều hoàng hôn mờ ảo trên những cánh hoa dượm sắc mầu.
Ngày hôm sau thứ 7, mồng 9/4/05, v́ có hẹn với các anh em như Nguyễn Đăng Tuấn,. Vũ Hữu Toàn, Anh Trung , và chị H. L. Chi nên tôi lại đi Washington DC lần nữa. Có lẽ cũng v́ c̣n quyến luyến hoa anh đào và muốn đi thăm thêm vài cơ sở nữa như thăm Viện Bảo Tàng có viên ngọc lớn nhất thế giới. Nhưng thật là xui v́ ngày thứ 7 không như ngày thứ 6. Ngày thứ 7 lượng người đến qúa động Vă laị có một số đường bị đóng dành cho diễn hành, nên tôi không vào nổi và không t́m dược chỗ đậu xe cứ chạy ṿng ṿng bên ng̣i gần 3 giờ đồng hồ. V́ từ đèn đỏ này tới đèn đỏ kia phải mất 1 giờ. Các xe nối đuôi nhau san sát làm 3 hàng dọc, lâu lâu mới nhích lên một chút. Có ngă tư người đi bộ ào qua hết 2 lần đèn đỏ mà vẫn chưa hết. Nh́n đồng hồ báo nhiên liệu trên xe gần hết nên tôi hoảng quá phải t́m mọi cách lách ra khỏi hàng xe và t́m đường về. Thế là đành lỡ hẹn với các anh N.Đ. Tuấn, Vũ Hữu Toàn và chị H.L Chi để cùng vui chơi ngắm hoa chụp h́nh và hàn huyên. Cũng may mà anh Nguyễn Đăng Tuấn đă sốt sắng đến thăm chúng tôi hôm thứ 5 tại tư gia, chúng tôi đă hội ngộ trao đổi với nhau nhiều việc để bù vào ngày lỡ hẹn hôm thứ 7. Tôi đă tới thăm đáp lễ các anh tại nhà anh Vũ Hữu Toàn hôm sau ( chủ nhật ngày10/4/05). Tại đây có anh Nguyễn Đăng tuấn đặc trách chương tŕnh phát thanh giới thiệu các sáng tác mới. Anh Đ́nh Quang Trung, phó giám đốc chương tŕnh phát Thanh, và là một nhạc sĩ trẻ trong nhóm nhạc viên. Vũ Hữu Toàn cùng anh Ân, một organist. Buổi gặp gỡ này thật là vui và hữu ích. Chúng tôi đă thỏa luận với nhau về một số vấn đề cho chương tŕnh phát thanh giới thiệu các sáng tác mới cũng như một số việc cần lam để chuẩn bị cho chương tŕnh truyền h́nh giới thiệu các nhạc sĩ và các sáng tác mớị. Trong dịp nay tôi nhận ra được ở các anh. Anh Đ́nh Quang Trung, phó giám đốc chương tŕnh phát thanh là người hiền hoà ít nói nhă nhặn và lịch thiệp, lại có nhiều kế hoạch và tha thiết với giới nghệ sĩ. Anh Nguyễn Đăng Tuấn người đang phụ trách chương tŕnh phát thanh giới thiệu các sáng tác mới lạ một người đầy nhiệt huyết với văn nghệ thâ.t nhanh nhẹ và hoạt bát. Có thể nói là đam mê. V́ anh đang ở cảnh một chốn đôi quê. Nhà th́ ở Florida mà vẫn có mặt trong các chương tŕnh phát thanh tại thủ đô DC với các sinh hoạt văn học nghệ thuật, chẳng hạn như là Tổng Thư kư Đặc Trách của văn học Cỏ Thơm vùng DC và Virginia. Chị Hoàng Lan Chi tuy mới tới Mỹ chưa đầy măm mà đă như người ở Mỹ lâu năm, cũng hoạt bát lanh lợi và am tường nhiều lănh vực với ng̣i bút nhận định, phê binh sắc bén, chứng tỏ có một kiến thức rộng. C̣n về nhạc sĩ trẻ Vũ hữu Toàn, một tuổi trẻ đang lên vui vẻ hiếu khách. Một chuyến đi thăm DC tuy có ít ngày nhưng đă dể lại trong tôi những kỷ niêm thật đẹp về con người. Phong cảnh đẹp thiên nhiên đă giúp tôi hiểu biết thêm nhiều khía cạnh cuộc đời tại nơi đất nước Tự Do mà tôi đă định cư này./. (Hiếu Anh tường thuật.)”
Tôi nói với anh biết bài viết này tốt cho tôi tham
khảo khi viết về mùa hoa anh đào hay dịp Tết. Bây giờ đây là bản văn
quư viết bởi anh mà tôi có được. Sau đó anh
nói trong vài tuần nữa anh sẽ cho ra hai bài nhạc là bài: "Tôi Lên
Xứ Hoa Đào" và bài thứ hai phổ từ thơ tôi bài t́nh ca "C̣n Nhớ Không
Em". Quả thật hai tuần sau, anh gọi lại với giọng
vui vẽ, anh nói anh ca cho tôi nghe bài của tôi trước xem tôi thích
không. Anh ca xong tôi khen nhạc quá tuyệt vời. Rồi anh ca bài của
anh: "Tôi lên xứ hoa đào Khi b́nh minh lên cao Nghe danh đă bao lần Thủ đô Washington Tôi thăm xứ Hoa Đào Giữa rừng người xôn xao Đi dưới ánh hoa đào Thấy ḷng người nao nao Ôi những cánh hoa đào Sắc hương bay ngạt ngào Lung linh theo làn gió Nhớ dáng ai năm nào Đây xứ Hoa Đào Đất trời từng hương hoa Vui say trong tiếng hát Thấy cuộc đời thăng hoa Bên sông nước mơ màng Bên sáng hoa xinh xinh Ươm tia nắng huy hoàng Ḷng sao thấy lâng lâng Xin gửi đến muôn người Đây cành hoa xinh tươi Đem tươi thắm cho đời Cho nụ cười thêm tươi..." ("Tôi Lên Xứ Hoa Đào", nhạc/lời: Hiếu Anh)
"C̣n Nhớ Không
Em", nhạc Hiếu Anh, thơ Việt Hải:
"Tôi Lên Xứ Hoa
Đào", nhạc, lời ca Hiếu Anh: Anh hứa sẽ cho vào dạng MP3 và ra CD. Thế là anh âm thầm thực hiện CD "Cho Ngày Tháng Cô Đơn". Nó đă trở thành tác phẩm sau cùng cuối đời anh. Tôi hứa tôi sẽ viết về anh nữa, và đây là bài tôi viết dâng lên linh hồn anh, để tri ân cái t́nh bạn dễ thương mà anh dành cho tôi, cũng như cho mọi người.
chị Ngọc Mai viết tiếp
Theo chị Ngọc Mai, lời
cuối đời của anh là nhận xét với
nỗi buồn về cuộc chiến chưa chấm dứt, một nỗi buồn mang theo. Hiếu
Anh, người chiến sĩ bất khuất: Bài viết "Ít ḍng giă biệt... nhạc sĩ Hiếu Anh" của chị Hoàng Huy Giang gửi đi từ Adelaide, Úc châu, những ḍng chia ly chứa đựng sự xúc động v́ sự kiện anh Hiếu Anh đột ngột ra đi và chị email tôi bài tiễn đưa anh Hiếu Anh qua những ư tưởng của t́nh bằng hữu thơ nhạc:
"... tối thứ hai 28.11.2005, tôi ḷ ḍ
vào thăm địa đàng này th́ thật kinh hoàng cho tôi khi đọc thấy mẩu
tin là nhạc sĩ Hiếu Anh đă qua đời. Tôi đọc đi đọc lại nhiều lần
nhưng vẫn không tin những ǵ ḿnh đă đọc. Để rồi nước mắt giọt ngắn,
giọt dài tôi úp mặt lên bàn rưng rức khóc. Phong b́ của anh gửi c̣n
niêm kín nơi góc bàn mà tôi chưa kịp mở ra. Những ngón tay tôi run
rẩy trên từng góc giấy. Ba cái CD "Ngày Tháng Cô Đơn" của anh đang
nhẩy múa trước mắt tôi. Tôi ngỡ ngàng. Tôi bàng hoàng. Tôi xúc động. Chị Nguyễn Phan Ngọc An, chị Hoàng Đạm Thủy, Lưu Trần Quỳnh Hương, chị Cát Ngọc, chị Hồng Vũ Lan Nhi, chị Kiều Mỹ Duyên,… , Nguyễn Kim Đào + Nguyễn Thục Đoan và chị Bích Huyền, những người bạn trong giới văn thơ dù đă quen hay chưa quen anh nhiều, nhưng họ đă san sẻ lời chia buồn đến chị Hiếu Anh và gia quyến. Trong email chị Lan Nhi chia xẻ cảm nghĩ như sau: "Đời sống không vĩnh cửu, kiếp con người không dài lắm, do vậy sống để giữ sự thân thiện chân t́nh với bằng hữu, và giữ trọn t́nh nghĩa với gia đ́nh qua bao bài viết, những lời chia xẻ của bạn bè biết về anh Hiếu Anh, tất cả cho thấy anh Hiếu Anh không những được nhớ về tài, mà c̣n về đức nữa, và anh sẽ sống măi trong lời ca tiếng nhạc của anh cho đời này. Lan Nhi và các bạn xin chia buồn cùng chị Hiếu Anh và gia quyến về sự mất mát to lớn này. Chúc anh yên nghỉ nơi thiên đàng". Tôi cảm động trong tập thể thơ văn nhạc mà tôi sinh hoạt hay từng quen biết, nó như một gia đ́nh nhỏ được móc nối qua liên mạng điện thư. Khi một thân hữu hay một người bạn dù quen hay không quen miễn trong gia đ́nh văn, thơ, nhạc gặp nạn th́ email thăm hỏi xôn xao tới tấp. Tôi nhớ ngày tôi bị căn bệnh appendicitis, tôi về nhà nhận được khá nhiều sự chia xẻ thân t́nh. Tôi quư bằng hữu của ng̣i bút và tiếng đàn. Nhiều bức điện thư cho thấy t́nh bằng hữu trong giới văn nghệ văn thơ nhạc rất khắng khít, đáng trân trọng. Những chia xẻ từ bè bạn, từ quư anh Ḥang Thy, Hà Huyền Chi, Phạm Anh Dũng, Nguyễn Thiện Doăn, D | ||